نتایج سفر اوباما به مصر
گفتگو با فرید زکریا
اعتماد ملی , 21 خرداد 1388 ساعت 12:42
سخنراني پنجشنبه گذشته باراک اوباما، رئيسجمهوري ايالاتمتحده در قاهره همچنان يکي از موضوعات مورد علاقه رسانههاي جهان است و تحليلگران نکات پيدا و پنهان آن را بررسي ميکنند. از ديد اکثر رسانهها او دست دوستي به سمت جهان اسلام دراز کرد و خواستار پايان منازعات دو فرهنگ شد.
آيا اوباما توانست به هدف خود دست پيدا کند؟ آيا سخنان اوباما همه گروهها در خاورميانه را راضي کرد؟ و بالاخره سخنراني اوباما چه نشانههايي از مسير سياستهاي آينده او را در منطقه نمايان کرد؟. شبکه خبري سي.ان.ان اين سوالها را با فريد زکريا، سرپرست نيوزويک بينالمللي، در ميان گذاشته است:
فکر ميکنيد سخنراني پرزيدنت اوباما در قاهره يک موفقيت بود؟
بله. اين چيزي است که اوباما به خوبي از عهده انجامش بر ميآيد. او دو ديدگاه، يا گروههايي از مردم را کنار هم ميگذارد و ميان آنها پلي ميزند. و اين کار را بدون بيحرمتي يا صدمه به دو طرف يا دو ديدگاه انجام ميدهد. او در انتخابات هم اين روش را در پيش گرفت و ميان سياهها و سفيدها، ميان ليبرالها و محافظه کاران و حالا در مقياسي جهاني ميان جهان اسلام و باقي جهان.
کدام بخش از سخنان اوباما تاثيرگذارتر بود؟
او توانست از نمادهاي اسلامي استفاده کند و آشنايي اش با اسلام را به خوبي نشان داد. او توانست مردم قاهره و باقي جهان را قانع کند که اسلام را ميشناسد و ميفهمد. او از افراد مسلمان خانوادهاش سخن گفت، او درباره اذان حرف زد، «السلام عليکم» گفت و از قرآن نقل قول کرد. از نظر غربيها ممکن است اينها نکتههاي کوچکي به نظر برسند، اما بدون ترديد تاثيرگذار بودند، چون ميگفت: «من شما را درک ميکنم.»
آيا اين درک کردن چيز مهمي است؟
بله... براي مدتي طولاني باقي جهان مجبور شده بود تا غرب را بشناسد، حالا اوباما تلاش ميکند مردم را قانع کند که جهان خارج را درک ميکند. اين از لحاظ احساسي خيلي مهم است.
گذشته از مساله احساسات خوب، آيا اوباما در قاهره حرفهاي مهمي هم زد؟
بله. موثرترين بخش آن سخنراني، اگر بخواهيم سخنان اوباما را قائم بهذات فرض کنيم، آن قسمت مربوط به مناقشه فلسطينيان و اسرائيل بود. اکثر روسايجمهور ايالاتمتحده در ششمين يا هفتمين سال رياست جمهوري شان به اين مساله ميپردازند که يا جايزه صلح نوبل را بگيرند و يا آيندگان از آنها به نيکي ياد کنند. اما حالا فقط چند ماه از آغاز به کار دولت اوباما گذشته است و او خود را درگير ماجراي اسرائيل و فلسطين کرده است. او در اين مورد عادلانه و با صداقت حرف زد. او با خشونتهاي فلسطينيان مخالفت کرد اما به همان اندازه از شهرکسازيهاي اسرائيليها ابراز نارضايتي کرد.
به نظر ميرسد سخنان او در مخالفت با شهرکسازي اسرائيليها در مناطق اشغالي نشانه ورود دولت آمريکا به مسير تازهاي است. شما موافقيد؟
اين به نوعي عزيمت از دهه گذشته سياست خارجي ايالاتمتحده است؛ يک تلاش جدي براي وادار کردن اسرائيليها به توقف شهرکسازي چون اين روند مذاکره براي صلح را دشوارتر ميکند. اوباما البته هم از اسرائيل و هم از هولوکاست دفاع کرد. من فکر ميکنم هيچ اسرائيلي منصفي از سخنراني اوباما ناراحت نشد. به هر حال اوباما به صراحت خواستار توقف شهرکسازيها شده و اين خيلي مهم است.
سخنراني اوباما نکته مهم ديگري هم داشت؟
بله، ايران. بنيامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل چند هفته پيش به کاخ سفيد آمد به اين اميد که اوباما را متقاعد کند که ايران مرکز همه مشکلات خاورميانه است. اوباما اما در سخنراني اش در قاهره به ايران اينگونه نگاه نکرد. اوباما از خاورميانه عاري از سلاح اتمي حرف زد و حتي او از حق مشروع ايران در دستيابي به ظرفيت اتمي صلحآميز و نه نظامي سخن گفت. پس روي هم رفته اوباما اين ايده را که ايران بزرگترين خطر و بزرگترين تهديد براي صلح منطقهاي يا جهاني است به حاشيه راند. فکر نميکنم نخست وزير اسرائيل از اين بخش سخنان اوباما در قاهره رضايت داشته باشد.
آيا اوباما در سخنراني اش نکتهاي را جا انداخت؟
بله. به نظرم به نکته مهمي کمتر توجه شد و حتي شايد اوباما به مساله اين طور نگاه نکند. عجيب است اما بايد بپذيريم که اوباما اگر بخواهد وضعيت رابطه با اعراب و تصوير آمريکا در جهان اسلام را عوض کند بايد اول از همه به يک مساله بپردازد: عراق. اوباما اين فرصت را دارد که وضعيت سياسي در يک کشور بزرگ عربي به اسم عراق را تغيير دهد و اين تغيير بسيار به نفع آمريکاست. اينکه آمريکا مردم را از شر يک ديكتاتور سرکوبگر خلاص کرده چيز بدي نيست به شرطي که ماجرا به سمت دموکراسي حرکت کند. اگر آمريکا بتواند عراق را به الگويي براي ديگر کشورهاي عرب منطقه تبديل کند تا آنها هم به سمت دموکراسي حرکت کنند اوباما کار بزرگي انجام داده است. اوباما در عراق، بيشتر از هر جاي ديگر در خاورميانه، ميتواند موثر باشد و کار انجام دهد. اين خيلي مهم است.
کد مطلب: 27014
آدرس مطلب: http://www.fararu.com/vdcdoz0x.yt05f6a22y.html