پايگاه خبری تحليلی فرارو - تیم هسته يي حسن روحاني دفاعيه خود را منتشر کرد

تیم هسته يي حسن روحاني دفاعيه خود را منتشر کرد

حسن روحاني دبير اسبق شوراي عالي امنيت ملي که تا سه سال پيش عالي ترين ديپلمات هسته يي ايران هم به شمار مي رفت اين روزها به مرد سياسي منتقد محمود احمدي نژاد تبديل شده و دولت نهم را به فرصت سوزي طلايي متهم کرده است؛ اتهاماتي که با پاسخ متقابل حاميان محمود احمدي نژاد مواجه شده است.

به خصوص اينکه حاميان احمدي نژاد، حسن روحاني و تيم هسته يي اش را به انفعال در مقوله مذاکرات اتمي متهم کرده اند اما در عوض حسن روحاني هم دولت نهم را به تندروي در عرصه سياست خارجي متهم کرده و نتيجه اين تندروي را هم صدور سه قطعنامه در شوراي امنيت سازمان ملل متحد دانسته که به گفته او قطعنامه هاي ياد شده اين روزها براي ايران مشکل ساز شده است.

دعواي روحاني و احمدي نژاد درست چند ماه مانده به برگزاري انتخابات رياست جمهوري سال آينده آغاز شده است و البته شهريورماه امسال هم سومين سالي است که روحاني از مسووليت مذاکرات هسته يي کنار رفته و بيشتر به منتقد هسته يي تبديل شده است.

البته هر بار که انتقادات هسته يي روحاني شروع مي شود متقابلاً حاميان دولت هم از حسن روحاني مي خواهند کارنامه هسته يي خود و افرادي چون حسين موسويان از اعضاي ارشد تيم هسته يي اش را ارائه دهد.

از ديدگاه حاميان احمدي نژاد کساني چون حسين موسويان در دوران مسووليت شان قاطعانه عمل نکرده اند و زمينه را براي پذيرش تعليق موقت فراهم کرده اند. بعدها حسين موسويان به اتهام جاسوسي چند روزي بازداشت شد ولي دادگاه او را تبرئه کرد.

اين در حالي است که حسن روحاني معتقد است زماني که مسووليت مذاکرات هسته يي را برعهده داشت بدون وارد شدن به جنجال هاي سياسي يا تبليغاتي در راستاي ايجاد شکاف ميان قطب هاي سه گانه طرف هاي خارجي مذاکره کننده با ايران در حرکت بوده است و از همين رو مانع از اجماع ميان چين و روسيه و اروپايي ها و امريکا درباره پرونده هسته يي شده است.

کساني چون حسين موسويان با انتشار کارنامه فعاليت هاي گذشته خود به رد اتهامات و دفاع از عملکرد خود پرداخته اند. چنانچه موسويان معتقد است حتي پس از دوران مسووليت خود هم کار دفاع از فعاليت هاي هسته يي ايران را انجام داده است و مستند آن هم مجموعه سخنراني هايي است که در سمينارهاي مختلف داخلي و بين المللي به انجام رسانده است.

هم از اين رو است که تيم هسته يي حسن روحاني با انتشار سوابق فعاليت هاي خود به حاميان محمود احمدي نژاد پاسخ داده اند و در واقع مناظره يي مکتوب را با آنان آغاز کرده اند به اين اميد که مسوولان هسته يي دولت محمود احمدي نژاد هم کارنامه فعاليت هاي خود را منتشر کنند تا افکار عمومي به قضاوت درخصوص عملکرد دو گروه ياد شده بپردازد.

در اين ميان حسين موسويان که بيشتر مورد توجه حاميان دولت قرار دارد، پيشقدم شده و مکتوب سخنراني هاي خود را منتشر کرده است. براساس اين مکتوب او در سمينار بين المللي مرکز تحقيقات گلف(GRC) که يازدهم و دوازدهم ژانويه 2007 برگزار شد به ريشه يابي و تحليل ماجراي پرونده هسته يي ايران پرداخت و گفت؛ رفتار خصومت آميز امريکا با جمهوري اسلامي ايران، از معضلات مهم منطقه يي و بين المللي است.

پس از سقوط نظام خودکامگي در ايران در سال 1979 و وقوع انقلاب مردمي در ايران، امريکاييان براي ناکارآمد کردن نظام جمهوري اسلامي دست به هر اقدامي زدند. اين کشور در طول هشت سال جنگ تحميلي عراق عليه ايران، حمايت هاي همه جانبه يي از صدام و اقدامات تجاوزگرايانه وي به عمل آورد.

پس از پايان جنگ نيز طيف وسيعي از فشارها، از جمله تحريم را به ايران وارد آورد. به عنوان مثال، درحالي که ايران به عنوان يک کشور در حال توسعه قصد دارد حق خود را براي استفاده صلح آميز از انرژي هسته يي طبق معاهده عدم اشاعه اعمال کند، امريکا قصد دارد با اقدامات خصومت آميز، ضمن آنکه ايران را از حق قانوني و مشروع خود محروم کند، فعاليت هاي صلح آميز هسته يي ايران را به عنوان تهديدي نسبت به صلح و امنيت بين المللي در چارچوب شوراي امنيت سازمان ملل دنبال کند. اين در حالي است که ايران هيچگاه هيچ عضوي از سازمان ملل متحد را تهديد نکرده و عليه هيچ کشوري نيز متوسل به زور نشده است.

ايران معاهده عدم اشاعه سلاح هاي هسته يي (NPT) را در سال 1970 به تصويب رساند و در سال 1995 به تمديد نامحدود آن راي مثبت داد. اين کشور از سال 2003 کليه اقدامات لازم جهت اعتمادسازي را انجام داد. ايران به طور داوطلبانه براي دو سال پروتکل الحاقي را به اجرا درآورد. تاسيسات هسته يي ايران از دسامبر 2003 تا فوريه 2006 توسط بازرسان آژانس بين المللي انرژي اتمي با انجام بيش از 2500 هزار نفر روز، مورد بازرسي قرار گرفته اند، که نتيجه آن دسترسي به کليه سايت هاي مورد درخواست آژانس و نيز حدود 100 دسترسي تکميلي بوده است.

با اين وجود ايران آمادگي خود را براي موافقت با نظارت هاي قوي تر نيز اعلام کرده است. آژانس نيز در گزارش هاي متناوب خود به صراحت اعلام کرده است شواهدي دال بر انحراف در برنامه هسته يي ايران ديده نشده است. تمامي اين اقدامات نشان دهنده اراده ايران براي حداکثر اعتمادسازي است، اما نهايتاً درحالي که رژيم اسرائيل به صراحت از در اختيار داشتن سلاح هاي هسته يي سخن مي گويد، شوراي امنيت با تصويب قطعنامه 1737 برنامه هسته يي ايران را به عنوان تهديد صلح و امنيت جهاني قلمداد کرده و با اعمال ماده 41 منشور ملل متحد وارد موضوع تحريم شده است. اين حرکت شوراي امنيت، ضربه بزرگي را بر کارآمدي رژيم هاي بين المللي وارد خواهد آورد.

وي سپس به انتقاد از تصويب قطعنامه تحريم ايران در شوراي امنيت مي پردازد و مي گويد؛ تصويب قطعنامه 1737 شوراي امنيت سازمان ملل متحد اقدامي کاملاً غيرعادلانه در ممانعت از پيشرفت کشورهاي در حال توسعه جهان است.

حافظه تاريخي به ما يادآوري مي کند که 55 سال قبل و در زمان ملي شدن صنعت نفت در ايران، يکي از اعضاي دائم شوراي امنيت موضوع ملي شدن صنعت نفت در ايران را به عنوان تهديدي عليه صلح و امنيت بين المللي مطرح کرده و آن را به شوراي امنيت کشاند. در نهايت نيز حکومت ملي ايران با کودتاي امريکايي- انگليسي سرنگون و خودکامگي مورد حمايت اين دو کشور به ايران بازگشت.

اکنون نيز واضح است که قصد امريکا و برخي همپيمانان اين کشور از طرح مساله ايران در شوراي امنيت، ايجاد بحران جديد در خاورميانه، و براي تحقق طرح خاورميانه بزرگ است. در نتيجه اين روند، چالش هاي به وجود آمده باعث بي ثباتي در بسياري از کشورهاي منطقه و بحران ها و آشوب هايي خارج از کنترل مي شود. چنين شرايطي بهترين وضعيت براي تحقق اهداف امريکا براي تغيير در نظام هاي منطقه است که امريکاييان بارها و در گزارش هاي متعددي به آن اشاره کرده اند.

همچنين موسويان طي سخنان مشابه ديگري در سمينار امنيت منطقه يي انستيتو بين المللي مطالعات استراتژيک، 19-17 آذر 1385که در منامه پايتخت بحرين برگزار شد، مي گويد؛ رژيم اسرائيل تنها کشور دارنده سلاح هاي کشتار جمعي در خاورميانه است که هيچ يک از معاهدات خلع سلاح را نيز نپذيرفته است. استفاده اين رژيم از بمب هاي فسفري و شيميايي و نقض صريح و فاحش کنوانسيون ژنو در حمله به لبنان و به ويژه فاجعه انساني قانا، اين رژيم را به تهديدي جدي براي تمامي کشورهاي منطقه تبديل کرده است. نکته مهم آنکه اسرائيل سلاح هاي کشتار جمعي را به عنوان آخرين وسيله در بازدارندگي نمي بيند، بلکه چتر امنيتي است براي ادامه اشغال غيرقانوني سرزمين هاي اشغال شده بنابراين فعاليت هاي هسته يي اسرائيل در منطقه نگران کننده است، ضمن آنکه اسرائيل استفاده از اين گونه تسليحات را در شرايط جنگي مجاز مي شمارد. در نتيجه عاري سازي منطقه خليج فارس و خاورميانه از سلاح هاي کشتار جمعي ضرورت اصلي و اساسي است. اما بايد توجه داشت با حضور نظامي قدرت هاي بزرگ در منطقه نمي توان به طرح عملي در اين مورد فکر کرد. قدرت هاي بزرگ حاضر در منطقه دارنده ذخاير اصلي سلاح هاي کشتار جمعي در جهان هستند. يکي از نتايج مهم عاري سازي منطقه خليج فارس و خاورميانه از سلاح هاي کشتار جمعي بايد حذف حضور نظامي کشورهاي خارجي از اين منطقه باشد در غير اين صورت اين طرح به معني تسلط ابدي قدرت هاي خارجي بر منطقه خواهد بود يا اينکه وي طي يک سخنراني ديگر که در برلين پايتخت آلمان برگزار شد، به واقعيت هاي داخلي ايران در موضوع هسته يي مي پردازد و مي گويد؛

- مساله هسته يي يک مساله ملي است و همه جناح ها، گروه ها، احزاب و شخصيت هاي کشور با سليقه هاي کاملاً متفاوت سياسي، در مورد حق ايران در بهره مندي از چرخه سوخت اجماع دارند.

- مساله هسته يي به موضوع غرور ملي ايرانيان تبديل شده است و لذا نمي توان به دنبال راه حلي بود که دربرگيرنده تضييع اين حق باشد. پس نبايد ملت ايران به اين نتيجه برسد که اروپايي ها به دنبال محروميت ايران از تکنولوژي پيشرفته و تبعيض عليه ايران در مقايسه با ساير اعضاي NPT هستند. از طرفي عدم اعتماد موجود بين ايران و اروپا به مساله هسته يي محدود نمي شود و حل اين مساله نيز موجب حل کليه مسائل بين ايران و اروپا نخواهد بود، لکن دستيابي به راه حلي براي مساله هسته يي از طريق مذاکره، مسير حل ساير اختلافات و مسائل را تسريع خواهد بخشيد. او سپس از بزرگنمايي پرونده هسته يي ايران در رسانه هاي جهاني استفاده مي کند و مي گويد؛ مساله هسته يي ايران در حد افراط در سطح جهاني بزرگ و سياسي شده و اين واقعيت حل موضوع را دشوارتر و پيچيده تر کرده است. تعديل اين بزرگنمايي لازم است تا راه براي حل مساله تسهيل شود.

وي سپس در سمينار بحران هسته يي ايران و راه هاي برون رفت؛ بنياد کروبر آلمان، 20 فوريه 2006، برلين- آلمان به مساله راه برون رفت از بحران هسته يي ايران مي پردازد و پيشنهادش را اين گونه ارائه مي دهد؛

- اروپايي ها به ايران اطمينان دهند اجراي بدون تبعيض حق قانوني و مشروع ايران در مورد چرخه سوخت را در قالب NPT مي پذيرند (مطلبي که در اولين بند توافق پاريس پذيرفته اند) و لذا اروپا درخواستي خارج از محدوده قانوني NPT مبني بر تعليق مطرح نکند. از طرفي سه کارگروه همکاري- تکنولوژي، سياسي- امنيتي و هسته يي پيش بيني شده در توافقنامه پاريس يک دور جديد مذاکرات براي سه ماه را آغاز کنند. همچنين دو کارگروه همکاري- تکنولوژي و سياسي- امنيتي از دستاوردهاي مذاکرات قبلي در مورد همکاري هاي مذکور استفاده کنند. طرح پيشنهادي EU3 در جولاي 2005 حاوي نکات باارزشي در مورد همکاري هاي سياسي- امنيتي- اقتصادي- تکنولوژي بود که مي تواند در اين دور جديد از مذاکرات نيز ارتقا يافته و تکميل شود.

ضمن اينکه کارگروه هسته يي به همکاري هاي ايران و اروپا در زمينه انرژي هسته يي بپردازد و در مورد حداقل احداث يک نيروگاه هسته يي توسط اروپايي ها توافقات لازم را به عمل آورند و نهايتاً مذاکرات TCA ظرف يک سال نهايي شود.

- ايران نيز متقابلاً بپذيرد که در طول دوره سه ماه مذاکره جديد محصول اصفهان را به يک کشور خارجي مثل آفريقاي جنوبي صادر کرده و متقابلاً کيک زرد مصرف شده را دريافت کند.

- ايران بپذيرد بعد از نهايي شدن چارچوب فوق در طول دور جديد مذاکرات سه ماهه، پروتکل الحاقي را تصويب کند.

- ايران داوطلبانه حضور دائم بازرس هاي آژانس در مرکز غني سازي را بپذيرد.

- ايران متعهد شود تا زماني که حقوق مشروع و قانوني اش در بهره مندي از تکنولوژي صلح آميز هسته يي در چارچوب NPT محترم شمرده شود، به معاهده NPT پايبند بماند.

- ايران بپذيرد که توليد صنعتي سوختش را با زمان مصرف هماهنگ کند تا اين شبهه اروپايي ها نيز برطرف شود.

- طرح عملياتي را که ايران در آوريل 2005 ارائه کرده مي توان با طرحي کهEU3 در جولاي 2005 ارائه کرده تلفيق کرد.

موسويان سپس در کنفرانس بين المللي «تهديدات اشاعه» که در آسکوناي سوئيس در تاريخ 24 مارس 2007 (3 فروردين 1386) برگزار شد از عملکرد امريکا انتقاد مي کند و مي گويد؛ مسير اعمال فشار، تقابل و زورگويي عليه ايران در شوراي امنيت سازمان ملل، نتيجه يي به جز غم و اندوه در برنخواهد داشت. مساله هسته يي ايران بايد در چارچوب قوانين و مقررات آژانس و با در نظر گرفتن انصاف حل و فصل شود. نمي توان مانع توانمندي ايران در بهره مندي از تکنولوژي صلح آميز هسته يي شد. مساله هسته يي ايران از مسير شوراي امنيت سازمان ملل به نتيجه و راه حل مرضي الطرفين نخواهد رسيد و بايد مسير مذاکره را دنبال کرد. وي در کنفرانس عاري سازي خاورميانه از سلاح هاي کشتار جمعي، دانشگاه SOAS، لندن، 7 نوامبر 2006 هم مي گويد؛ کشاندن پرونده هسته يي ايران به شوراي امنيت توسط امريکا، بخشي از سياست هاي خصمانه امريکا عليه انقلاب اسلامي ايران در دوران سال هاي بعد از انقلاب است. فشارهاي امريکا بر آژانس بين المللي انرژي اتمي، روسيه، چين و اروپايي ها موجب شده يافتن راه حل از طريق ديپلماسي و مذاکره مشکل تر شود. رفتارهاي دوگانه امريکا در برخورد با موضوع عدم اشاعه بايد متوقف شود. امريکا از يک طرف يک کشور مثل ايران را براي برخورداري از تکنولوژي صلح آميز هسته يي تحت فشار قرار داده و از طرف ديگر کشوري مثل اسرائيل را در توسعه سلاح هاي اتمي مورد حمايت گسترده قرار مي دهد يا اينکه با کشوري مثل هند که عضويت در معاهده NPT را نپذيرفته و سلاح هاي هسته يي را گسترش داده است قرارداد هسته يي استراتژيک امضا مي کند. رفتار امريکا مغاير معاهده NPT و قطعنامه هاي شوراي امنيت سازمان ملل است.