داخلی  »  يادداشت  »  فرهنگی هنری

نامه ی بیست و ششم
بسم الله الرحمن الرحیم

فرزند عزیزم، امید است که در پناه حضرت احدیت موفق باشی.

اگر عالم هستی را - آن طور که هست - نظاره کنیم، می بینیم که کلیه ی جمادات و نباتات و حیوانات و انسان ها تحت نظمی هستند که اگر از آن تخلف کنند، به مقصد نمی رسند. یک درخت را در ذهن بیاور که باید در موقع معین کاشته شود و به آن آب بدهند و علف های هرزه را از اطرافش دور کنند تا بتواند مواد غذایی را جذب کند و سم پاشی هم بکنند تا به ثمر برسد؛ خلقت انسان و حیوان و کرات و افلاک هم همین طور است. به خاطر همین نظم دقیق در حرکت کرات است که یک منجم به طور قاطع می گوید: صد سال دیگر، در فلان ساعت خورشید می گیرد و به فاصله ی یک ساعت هم باز می شود و در همان سال و ساعتی که پیش بینی کرده است، بدون یک دقیقه تقدیم و تاخیر، آن چه گفته است واقع می شود.

باید بدانیم که این قانون کلی در اعمال و رفتار انسان هم جاری است؛ یعنی هر عمل عکس العملی دارد و گندم از گندم بروید؛ جو زجو. قرآن کریم در این زمینه می فرماید:  "من عمل صالحا فلنفسه و من اساء فعلیها" (هرکس عمل نیک انجام دهد به سود خودش و هرکس کار زشتی کند، به زیان خود کرده است) . با این همه، بعضی از افراد افسار گسیخته - که می خواهند آزاد باشند و هر چه را می خواهند انجام دهند- می گویند: این حرف ها چیست؟! اگر مقدر باشد که به بهشت برویم- بر فرض که همه ی عمر هم گناه کنیم – بهشتی خواهیم شد و کسی هم که مقدر شده که به جهنم برود، با عبادت، بهشتی نمی شود. این همان عقیده ی جبری هااست که دست مرموز با نقشه های شیطانی خودش در ما به وجود آورده است.

اگر چه به زبان می گوییم ما در کارهای خودمان مختاریم و این شعر را می خوانیم که:
  "این که گویی این کنم یا آن کنم       این دلیل اختیار است؛ ای صنم"  ، عملا جبری هستیم و منکر علت و معلول ایم و قبول نداریم که هر علتی معلول خاص خودش را به دنبال دارد و امکان ندارد که هر چیز به دنبال هر چیز،  بدون حساب و کتاب به وجود آید.

البته این جبری منشی را فقط در معنویات به کار می بریم؛ در حالی که در مادیات ، طبق مقررات عمل می کنیم. اگر مریض شویم، به بهترین دکتر مراجعه می کنیم و نمی گوییم: اگر خدا بخواهد، ما را شفا می دهد و دکتر رفتن معنی ندارد؛ بلکه اگر از آن دکتر نتیجه نگرفتیم، آن قدر دکتر عوض می کنیم تا مرض رفع شود.

راستی چه شده است که وقتی پای معنویات در میان می آید، علت و معلول را منکر می شویم و می گوییم: خدا باید توفیق بدهد؟! مگر دو خدا داریم: یکی در مادیات- که هیچ کاری از او ساخته نیست – و یکی در معنویات که باید همه ی کار ها را او انجام دهد و ما را بدون طی مقدمات به نتیجه برساند؟!

این مردم خودخواه و راحت طلب - که می خواهند با قوانین عالم مخالفت کنند و منکر علت و معلول اند - به این روایت استناد می کنند که: "جف القلم بما هو کائن الی یوم القیامه" (تا روز قیامت آن چه باید بشود ، نوشته شده و تغییر نمی کند؛ بهشتی ،بهشتی و جهنمی ، جهنمی است).

این مردم بدبخت این جمله را شنیده اند؛ ولی گویا بقیه اش را نمی دانند که می فرماید: " و کتب ان لایستوی الطاعه و المعصیه ولا الامانه و السرقه ولا الشکر و الکفر، جف القلم ان الله لا یضیع اجر المحسنین (  آن چه نوشته شده است این است که: اطاعت و معصیت و امانت و دزدی و شکر و کفر مساوی نیستند و نوشته شده است که خدا اجر نیکوکاران را ضایع نمی کند) . تو را به خدا! ببین چه قدر جنایت است که جمله ی اول این روایت را می گویند و مابقی را ندیده می گیرند! در مادیات می گویند: "لیس للانسان الا ما سعی"(انسان به چیزی نمی رسد مگر تلاش کند- قرآن کریم) ؛ ولی در معنویات دست به دامن (( جف القلم)) می زنند و می گویند: کاری از دست ما ساخته نیست!

    هر چه نفست گفت، داری اختیار        هر چه عقلت گفت، داری اضطرار

خدا کند قدری به خود آییم و این جبری منشی را در معنویات کنار بگذاریم تا رو سیاه از دنیا نرویم!

مولا (ع) می فرماید: " لاتکن ممن یرجو الاخره بغیر عمل"  (از کسانی مباش که بدون کار و کوشش، می خواهند به مقامات عالیه نائل شوند) و بدان این با عدل خداوند منافات دارد.

خدانگه دار
70/9/28
--------------------------
خوانندگان گرامی ، برای آشنایی بیشتر با مرحوم آیت الله علامه کرباسچیان و  طرز فکر و مراتب زهد و علم و ذکاوت ایشان می توانند به آدرس زیر مراجعه فرمایند:
www.allameh.ir