فرارو- بیکاری؛ و این همه مناقشه بر سر نرخ بیکاری.
آیا نرخ بیکاری در جامعه ایران کاهش یافته است؛ یا افزایش؟

آمارهایی اعلام شده از سوی مراجع رسمی چنگی به دل نمی زند و بسیاری از کارشناس اقتصادی، نمایندگان مجلس و تصمیم سازان را در کابوس تردید گرفتار کرده است.

شاید بر همین اساس است که ایران توان آن را ندارد که دست به تنظیم برنامه‌های درازمدت مناسب برای حل معضلاتی چون بیکاری بزند.

آمار درست و صحیح قاموسی است که مه را از دور دست افق پس می زند، اما در ایران جماعتی از کارشناسان اقتصادی و نمایندگان مجلس بر این باورند که آمارهای اعلام شده از سوی مركز آمار ایران و وزارت كار نادرست است و نمی‌تواند مبنای حركت آینده باشد.

مرکز آمار ایران نرخ بیکاری بهار 88 را 1/11 درصد اعلام کرده که در قیاس با زمستان 87؛ 4/1 درصد کاهش داشته است.

بررسی نرخ بیکاری گروه سنی دارای نرخ بیکاری بالا، یعنی جوانان 15 تا 29 ساله حاکی است در بهار 88؛ 4/20 درصد از فعالان این گروه سنی بیکار بوده‌اند که نسبت به بهار سال87 این نرخ 8/1 درصد افزایش یافته است.

حامیان دولت بر اساس این آمار رضایت خود را از عملکرد دولت نهم در کاهش نرخ بیکاری اعلام کرده اند.

جعفر قادری عضو كمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفت و گو با ایلنا با اشاره به عملكرد خوب دولت در كاهش نرخ بیكاری می گوید: دولت در این زمینه نیز موفق بوده؛ به طوری كه نرخ بیكاری از 15 درصد به زیر 10 درصد رسیده است.

اما؛ این آمار محل اعتراض بسیاری از نمایندگان مجلس و كارشناسان اقتصادی است.

محمدتقی رهبر عضو كمیسیون قضایی و حقوقی مجلس هشتم در گفت‌وگو با ایلنا، با تاكید بر این كه اگر 2 را با 2 جمع كنیم، حاصل فقط 4 می‌شود، می‌گوید: این كه به‌جای حل معضل بیكاری، آمار را دست‌كاری كنیم و بگوییم كه هر كس در هفته یك ساعت كار كند، شاغل است، كاری غیراخلاقی و متضاد با اهداف نظام اسلامی است.

وی با طرح این سوال كه اگر با تغییر آمار، بیكاری را كم نشان دهیم، آیا مرتكب خیانت نشده‌ایم، می‌گوید: در حالی كه بسیاری از كارخانه‌ها با مشكل روبرو هستند و مدیران مجبور به تعدیل نیرو شده‌اند، چگونه می‌توان از كاهش نرخ بیكاری سخن گفت.

موید حسینی‌صدر دیگر نماینده مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به این كه مراجعات مردمی به نمایندگان برای یافتن شغل تمامی ندارد، می‌گوید: نرخ بیكاری را زیر 12 درصد اعلام می‌كنند، در حالی كه بالاتر از 20 درصد است.

اما اگر نرخ بیکاری در ایران کاهش داشته است پس آثار این کاهش کجاست؟ به باور كارشناسان، در صورت كاهش نرخ بیكاری، نیروی جویای كار حاضر به فروش ارزان نیروی كار خود نخواهد بود؛ به عبارتی، رابطه مستقیمی بین نرخ بیكاری و قیمت نیروی كار وجود دارد و با افزایش نرخ بیكاری، نیروی كار مجبور خواهد بود تا دست به ارزان‌فروشی هرچه بیشتر زند.

دبیر شورای هماهنگی کارفرمایان کشور در همین زمینه می‌گوید: با وجود این که خط فقر در کشور بالای 850 هزار تومان است، می‌بینیم بسیاری از جوانان بیکار هستند، یا با دریافتی‌های بسیار کم و ساعات کار طولانی فعالیت می‌کنند.

وی در مورد روش تعیین و اعلام وجود 7/2 میلیون نفر بیکار در فصل بهار 88، ضمن رد آمار اعلامی از سوی مركز آمار ایران تاکید می‌کند كه طبق استانداردهای بین‌المللی، روش درست تعیین تعداد افراد بیکار بررسی بیکاران بین سنین 14 تا 29 سال است که در این بخش حداقل 50 درصد جمعیت کشور وجود دارد. برآوردها نشان می ‌دهد حداقل 25 درصد از آنان بیکار هستند.