روزنامه كارگزاران: «اسامه بن‌زید» اصولگرایان اكنون مدیرعامل گروه صنعتی سایپا شده است. مهرداد بذرپاش اگر سه سال قبل تنها به عنوان عضو فهرست رایحه خوش خدمت عزم حضور در شورای شهر را كرده بود، ولی اكنون در دسته مدیران صنعتی كشور قرار گرفته كه همزمان سیاست‌ورزی را با اقتصاد‌پیشگی پیونده داده است. او اگر روزگاری تنها حضور در فرهنگسرای خاوران را پذیرفته بود، اكنون مدیرعامل یكی از بزرگ‌ترین شركت‌‌های صنعتی ایران شده و همراهی با رئیس‌جمهور را نیز تجربه كرده است. مدیرعامل سایپا همچنان تاكید دارد كه سیاست‌ورزی را رها نكرده است. 

او می‌گوید: بحث‌های سیاسی را در فضای سیاسی انجام می‌دهم و هیچ گریزی هم از این جریان ندارم. هنگامی كه بذرپاش به مدیرعاملی سایپا منصوب شد، بسیاری حضور او در سایپا را برآیند همراهی با رئیس‌جمهور تلقی كرده بودند: «مگر در دولت‌های قبلی برای انتصاب مدیرعامل یك كارخانه رای‌گیری می‌كردند؟»

او خود چنین در مورد مخالفت‌های پیرامونش ابراز عقیده می‌كند ولی شاید بذرپاش بهتر از هر كس مطلع باشد كه مخالفان چندان هم بیراه نمی‌گویند. مهرداد بذرپاش در گفت‌وگوی زیر بحث را با تفسیر شرایط كنونی سایپا آغاز می‌كند. 

اخباری انتشار یافته كه روایت می‌كند به دلیل شیوه جدید سهمیه‌بندی بنزین محصولات شركت پارس‌خودرو با كاهش فروش مواجه شده‌اند. همین جریان سبب شده تا شركت پارس‌خودرو با مشكل مالی مواجه شود. حتی اخباری در مورد تعدیل نیرو نیز به گوش می‌رسد. 

خیر، خداوكیلی این جریان را از كجا شنیده‌اید. قطعا هم می‌گویم كه این موضوعاتی كه مطرح كردید، اشتباه است.

شما فقط رد می‌كنید. آیا دلیلی هم دارید؟ 

بله، همین شركت پارس‌خودرو در سال 86 به نسبت سال قبل آن 30 درصد سود بیشتر داده است. همین امسال تولید پارس‌خودرو در قیاس با سال قبل 12 درصد افزایش یافته است. مقایسه آمار سه ماه اول سال 87 در قیاس با سه ماه اول سال 86 نشان می‌دهد كه پارس‌خودرو 4/12 درصد تولید بیشتر داشته است. 

یعنی می‌فرمایید وضع تولید پارس‌خودرو مطلوب است؟ 

بله، خیلی خوب است. 

پس چرا چندی بعد از سهمیه‌بندی جدید بنزین به شیوه‌های جدید اعتراض كردید؟ 

آن بحث جدایی بود. 

یعنی هنوز تاكید دارید كه وضع عالی است؟ 

خوب تنها برای دو دقیقه‌اش است، رسما اعلام می‌كنم در شرایط بسیار خوبی قرار داریم.

شما گفتید بحث سهمیه‌بندی متفاوت بود؛ تفاوت یعنی چه؟ این سهمیه‌بندی بر فروش خودروهای پارس‌خودرو اثر می‌گذارد. 

سهمیه‌بندی بر فروش خودروهایی مانند ماكسیما اثر می‌گذارد. تیراژ این خودرو هم كم است. به همین جهت بازار هنوز اثر چندانی نشان نداده است. این جریان در مورد رونیز هم صدق می‌كند ولی به علت آنكه تیراژ این خودروها كم است، این تفاوت‌ها چندان احساس نمی‌شود. 

یعنی این جریانات اخیر در تقاضای فروش ما تفاوتی را ایجاد نكرده است اما به‌طور كلی به لحاظ سودآوری، تنوع تولید و فروش پارس‌خودرو وضع بسیار خوبی دارد كه طی دو سال اخیر هم حفظ شده است. سال 86 تمام فاكتورهای مثبت این كارخانه به نسبت سال 85 با رشد 10 درصدی همراه بوده است. 10 درصد رشد تولید در این كارخانه صورت گرفته است. 

این اتفاق هم در شرایطی رخ داده كه بحث خودروهای دوگانه‌سوز مطرح بوده و در زمستان سال 86 هم با توجه به بارش برف سنگین و سرمای هوا چند روزی بازار وضعیت مطلوبی نداشت و 10 روز كارخانه‌ها تعطیل بود، همچنان رشد داشته‌ایم. در همین دوران 29 درصد افزایش تولید، 29 درصد رشد فروش داشته‌ایم. در همین دوران محصولات جدید عرضه كردیم. از بعد دیگر كارهای فرهنگی و ورزشی بسیاری هم انجام داده‌ایم. امسال هم در قیاس با سال 86، 12 درصد افزایش تولید داشته‌ایم. 

این آماری كه ارائه می‌كنید، تنها در مورد پارس‌خودرو است؟
 
بله، در كل مجموعه سایپا و پارس‌خودرو هم با رشد 11 درصدی همراه بوده‌اند. این رشد 11 درصدی برای گروه سایپا است كه شامل مجموعه‌های سایپا، پارس‌خودرو و زامیاد می‌شود. 

سایپا چطور؟ 

شركت سایپا بر اساس جدیدترین آماری كه در اخبار بنده قرار داده‌اند با رشد 3/11 درصدی مواجه بوده است. البته این‌كه می‌گویم رشد 3/11 درصدی شاید در حرف ساده باشد ولی توجه داشته باشید كه در صنعت و به خصوص صنعت خودرو دستیابی به چنین رشدی كار ساده‌ای نیست. رشد دو رقمی در ابعاد فعالیت‌های بزرگ صنعتی كار بزرگی به شمار می‌آید.

مگر در دوره قبل از شما چنین رشدی نبوده است؟ 

حالا با این جریان كاری ندارم. بنده تنها به بیان اتفاقات رخداده می‌پردازم. یعنی رشد دوره اخیر را می‌گویم و از عملكرد مجموعه هم دفاع می‌كنم. نكته قابل توجه بعدی این است كه ما هر هفته یك پروژه جدید را افتتاح می‌كنیم. یعنی فعالیت‌های پیش‌رونده ما نیز ادامه دارد. به‌طور متوسط هر هفته یك پروژه جدید داریم تاكنون هم 11 پروژه افتتاح شده و این روال هم ادامه دارد. بیش از 20 محصول جدید هم عرضه خواهیم كرد كه این اتفاق بزرگی در صنعت كشور به شمار می‌آید. به زودی خودروی ملی هم تولید خواهیم كرد. 

خودروی ملی در سایپا؟ 

بله، این خودرو در سایپا تولید می‌شود. 

این‌كه كار جدیدی نیست. خودروی ملی را ایران‌خودرو هم عرضه كرده است. 

خیر، تفاوت دارد. خودروی ملی را گروه صنعتی ایران‌خودرو عرضه كرده بود. این نمونه جدید هم از سوی گروه سایپا عرضه می‌شود كه اولین خودروی ملی این گروه خودروسازی است. 

حالا این تولید شما هم واقعا ملی است یا مانند محصول ایران‌خودرو است؟ 

چطور؟ 

سمند چندان هم ملی نبود. 

منظور شما چیست؟ شما ملی شدن را تولید كاملا داخلی می‌دانید؟
شما مگر اعتقاد دیگری دارید؟

خودروی ملی را اینگونه تعریف می‌كنیم كه «پلت فورم» خودرو متعلق به ایران باشد. یعنی مالكیت آن به ایران تعلق داشته باشد. این می‌شود مفهوم خودروی ملی یعنی همین موضوع كه عرض كردم. یعنی «پلت فورم» متعلق به شركت تولیدكننده باشد. وقتی كارخانه با «برند» اختصاصی خود خودرویی را تولید كند و آن را به هر كشور دیگری در دنیا صادر كند، محصولی اختصاصی و ملی تولید كرده است. در واقع محصولی كه تولید شده وقتی تحت لیسانس نباشد، شكلی ملی به خود گرفته است. شاید به زبان ساده‌تر بتوان گفت كه شریك خارجی در تولید آن محصول خاص دخالت نداشته باشد. این حالت را می‌توان خودرویی اختصاصی و ملی تعریف كرد. بنا بر این تعریف شركت سایپا قصد دارد خودروی ملی تولید كند. 

ایران‌خودرو هم همین هدف را داشت ولی هر گوشه سمند ساز جدایی می‌زند. قطعات آن هم از داخل و خارج تامین شده است. حالا این را خودروی ملی تعریف می‌كنند؟ شما هم قصد دارید چنین الگویی را باز تعریف كنید؟ 

عرض كردم هدف ما چیست. اما در مورد اینكه می‌گویند قطعات را از خارج می‌آورند، این موضوع با تولید ملی مغایرتی ندارد. اصلا چنین شیوه‌ای در دنیا عرف است كه برخی قطعه‌های خاص را كه در آن مزیت ندارد از خارج وارد می‌كنند. این شیوه یك اصل مدیریت اقتصادی است. شاید لازم نباشد كه یك كارخانه تمام آنچه را كه نیاز دارد در داخل تولید كند. عرض كردم این شیوه هم در دنیا عرف است. حالا این شیوه با تعریف قبلی در مغایرت با تولید ملی هم قرار نمی‌گیرد.
مثلا در كجای دنیا این شیوه مرسوم است؟ 

خودروسازهای بزرگ دنیا برای آنكه محصولشان به لحاظ اقتصادی صرفه داشته باشد، برخی از قطعات مورد نیاز را از چین وارد می‌كنند. حالا با این شرایط شما می‌توانید بگویید یك نوع خاصی از تولید كارخانه‌ای مانند «BMW» ملی و اختصاصی نیست؟
 
یا شركت تویوتا در چین قطعات را تولید می‌كند و در ژاپن آنها را مونتاژ می‌كند. با این تفسیر تولید آنها ملی نیست؟ آنها قطعات را در چین تولید می‌كنند به دلیل آنكه قیمت تمام‌شده كمتر شود. این یك روال كاملا پذیرفته‌شده در دنیا به شمار می‌آید. كارخانه‌ها در بازار رقابتی قصد دارند محصول برتر و ارزان‌تر تولید كنند. در مورد سایپا هم همین جریان مصداق دارد. ما قصد داریم خودروی ملی را تولید كنیم كه برند و پلت فورم آن متعلق به سایپا باشد. این خودرو هم بزرگ‌ترین محصول و فعالیت ما خواهد بود كه قطعا با همان تعریفی كه عرض كردم ملی است. 

چه زمانی این خودرو به بازار عرضه می‌شود؟ 

به امید خدا در دهه فجر به بازار خواهد آمد. تمام برنامه‌ریزی‌های خود را بر این مبنا گذاشته‌ایم كه در دهه فجر این خودرو عرضه شود اگر خدا توفیق بدهد در همین زمان هم عرضه می‌شود.

قیمت این خودرو مشخص شده است؟ 

ارزان‌قیمت خواهد بود.

ارزان‌قیمت یعنی چه رقمی؟ پیش از این هم قرار بود كه خودروهای ارزان‌قیمت تولید شود ولی بهای آنها در بازار به 10 میلیون تومان رسید. 

به هر صورت ارزانی نسبی است. 

باز هم مشخص نشد؟ 

ارزانی را باید تعریف كرد. 

شاید تعریف آن نیاز نباشد. به‌طور مثال در قیاس با پراید گران‌تر یا ارازن‌تر است؟ 

در همین حدود است. 

به لحاظ كیفی چطور، از پراید یا خودروهای در این ردیف قیمت برتر خواهد بود؟ 

حال اجازه بدهید تولید شود و سوار شوید و بعد قضاوت كنید.
دهه فجر كه اشاره كردید قطعی است؟ 

اگر خدا بخواهد ان‌شاء‌الله. ما به صورت هفتگی پروژه‌های جدید را افتتاح می‌كنیم. احتمالا تا چند روز آینده هم سیزدهمین پروژه افتتاح خواهد شد. بر همین اساس امیدواریم كه كارها خوب پیش رود. البته امیدوارم این مطالب را به همین‌گونه كه عرض كردم، انتقال دهید.
چطور؟ این روال همیشگی ما است. 

متاسفانه روزنامه كارگزاران برخی مواقع مطالب را بد منتقل می‌كند.
شما سیاسی نگاه می‌كنید. مباحث اقتصادی با آنچه شما می‌گویید تفاوت دارد. 

اتفاقا در همین حوزه اقتصادی با هم اختلاف داریم. اتفاقا من چهره‌ای سیاسی هستم. اگر شما هم بحث سیاسی داشته باشید مطمئنا مشكلی میان ما ایجاد نخواهد شد. اصلا وقتی بحث كمك به كشور پیش می‌آید دیگر موضوع بذرپاش و این حرف‌ها وجود ندارد. اگر به مباحث اقتصادی توجه كافی داشته باشید و اصل حرف شما كمك به كشور باشد، قطعا با یك مجموعه صنعتی تنها به دلیل اختلاف با یك فرد برخورد نمی‌كنید. اگر سایپا را تضعیف كنید، در واقع تولید كشور را تضعیف كرده‌اید. حالا اگر نقدهای جهت‌دار باشد و قصد تخریب بذرپاش باشد، این درست نیست كه كل سایپا زیر سوال برود. حالا اگر با جهت سیاسی سایپا را تخریب می‌كنند به این معناست كه با بذرپاش مشكل دارند. حالا فردی با كل دولت مشكل دارد و می‌خواهد از طریق تخریب بذرپاش، تولید كشور را زیر سوال ببرد. اگر با بذرپاش مشكل دارید، اجازه بدهید در فضاهای دیگر گفت‌وگویی صورت گیرد كه صنعت كشور در آن آسیب نبیند. 

به‌غیر از مورد خاصی هم این جهت‌گیری‌ها هیچگاه پیش‌ نیامد.
آن مورد هم بی‌جهت پیش آمده بود. واقعا اگر قصد تخریب بذرپاش وجود دارد، دعواها نباید به میدان صنعت كشیده شود. در زمانی كه بیش از یك میلیون و 200 هزار نفر زندگیشان وابسته به سایپا است، نباید دعواهای سیاسی را وارد كرد. اصلا این رویه به كل صنعت كشور آسیب وارد می‌كند و این به هیچ عنوان و در هیچ مرامی پذیرفته نخواهد بود. كافی است تولید سایپا 5 درصد كاهش پیدا كند، وقتی چنین اتفاقی رخ داد، زندگی 5 درصد از یك میلیون و 200 هزار نفر تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد. بنابراین واقعا این كار اشتباه است. حالا اگر قصد تخریب بنده وجود داشته باشد، اگر هر كس یك «جفت‌پا» به من بزند، سرانجام زمین خواهم خورد. ولی باید توجه داشته باشید كه میدان این كارها سایپا نیست. زمانی به شخص بنده ضربه می‌زنید كه در فضای دیگر آن را بررسی می‌كنیم ولی زمانی دیگر به سایپا ضربه می‌زنید و مجموعه صنعت كشور آسیب می‌بیند. بنده هم از این جدال‌ها فراری نیستم ولی تاكید می‌كنم كه عرصه صنعت كشور جایی برای این كارها نیست. این‌كه شما در عرصه صنعت حرف سیاسی بزنید، قطعا درست نیست. 

البته شما هم جواب دادید و ما منتشر كردیم. اما این را هم نمی‌توان كتمان كرد كه ما به لحاظ سیاسی نقطه مقابل یكدیگر هستیم.
نقطه مقابل! چرا این حرف را می‌زنید. بنده عضو هیچ حزبی نبوده و نیستم. 

آقای مهندس حزب كه ملاك نیست. به هر صورت تفكرات شما به طول كامل مشخص است. در این حالت لازم نیست كه عضو حزبی هم باشید. 

اجازه بدهید كه موردی را بررسی كنیم تا اینكه می‌گویید مقابل هم قرار داریم، روشن شود. شما جمهوری اسلامی و انقلاب را قبول دارید، امام را قبول دارید. رهبری را قبول دارید؟ 

بله. 

خب، الان شدیم چهار، هیچ. 

چهار هیچ! ما هر دو این موارد را قبول داریم. این كه نمی‌شود چهار، هیچ! 

بله، چهار، چهار. پس تمام مشكل ما می‌شود تنها سلایق سیاسی خاصی میان این دولت و دولت‌های گذشته. حالا اجازه بدهید در این مورد بحث كنیم. شما كار كردن برای مردم را قبول دارید؟ 

بله. 

شما افزایش تولید كشور، افزایش اشتغال را قبول دارید؟ 

بله همه را قبول دارم. 
خب این می‌شود هفت، چهار به نفع من.
باز هم اشتباه كردید، می‌شود هفت، هفت.
درست است. 

ولی كل انتصاب شما به عنوان مدیرعامل سایپا به دلیل نزدیكی به آقای احمدی‌نژاد بود. شما این را قبول ندارید؟ 

نزدیكی یعنی چه؟ مگر مدیرعامل قبلی كه منصوب شد، براساس رای تمام مردم ایران بود؟ یا مدیرعامل كارخانه دیگر براساس رای تمام مردم بود؟ 

ولی شرایط شما با تمام مدیرعامل‌های صنعتی كشور تفاوت دارد. 

از چه نظر؟ 

از نظر سیاسی و نزدیكی به منبع اصلی قدرت. 

اجازه بدهید باید در این مورد توضیح بدهم. آیا شما به جوانگرایی اعتقاد دارید؟

با ضوابط خاصی اعتقاد دارم. 

خب، این می‌شود هشت، هشت. پس اختلاف در كجاست؟ شما در استفاده از جوان‌ها كه حرفی ندارید. عملكرد من هم كه مشخص است. اصلا حوزه تولید به شكلی نیست كه بتوان در آن تنها حرف كلی زد. تولید را با آمار می‌توان نشان داد و نه با حرف‌های كلی. اگر دو دستگاه خودرو در سایپا كمتر تولید شود، تمام روزنامه‌ها مطلع می‌شوند و اگر سود هم یك ریال كمتر شود تمام سهامداران متوجه می‌شوند. اصلا در تولید حوزه مخفی‌ای نداریم. اتفاقا مدیریت را در اینجا باید سنجید. یعنی در محیطی كه تمام فاكتورهای قضاوت عینی است. یعنی نمی‌شود توجیه كرد كه كم‌كاری شده و علت نداشته است، اما به هر صورت مشكلات خاصی هم مانند بحث‌های كارگری و تحریم وجود دارد. مشكلات تولید از ابتدای عالم بوده و تا انتها هم خواهد بود. ولی شاخص‌های اصلی را باید نگاه كنید و براساس آن قضاوت صورت گیرد. شاخص‌هایی كه در پارس‌خودرو حاصل شده را خدمت شما عرض كردم. ما در تولید و سود رشد كامل داشته‌ایم. اصلا در مورد بحث‌های كارگری هم بروید میان كارگران نظرسنجی كنید. به طور حتم در آن حوزه هم مشكلی وجود ندارد. پرونده بنده اصلا مشخص است و قصد ندارم اغراق كنم. البته قصد ندارم بگویم كه اشكالی در كار نبوده است.
 
حالا اگر شما قصد دارید كه نقد كنید باید عملكردی باشد.
اما این عملكرد شما كه به معنای عدم وابستگی به آقای رئیس‌جمهور نیست؟ 

اجازه بدهید. مشابه این اتفاق در دولت قبل هم رخ داده بود. آقای ویسه در دولت قبل به عنوان رئیس سازمان گسترش انتخاب شدند. این اتفاق غیرطبیعی بوده است. 

ولی ایشان سابقه صنعتی داشتند برخلاف شما. 

در همین دولت آقای قلعه‌بانی رئیس سازمان گسترش شده‌اند. آیا این تعجب دارد. اتفاقا در دولت قبلی تا آبدارچی پایین رفتند. در این دولت كه چنین شده است. شما ببینید در همین دولت برخی از معاونان وزرا از دولت قبلی مانده‌اند. به صورت كلی می‌خواهم بگویم قضاوت كردن باید براساس عملكرد باشد. 

اجازه بدهید به بحث تحریم برسیم. شما در گروه سایپا خودرویی تولید می‌كنید كه در شرایط تحریم با مشكل مواجه شود؟‌ 

اجازه بدهید در این مورد حرف نزنم. اكنون فضا مقداری ملتهب است و این حرف‌ها زیاد مفید نخواهد بود. البته در سایپا خودرویی تولید نمی‌كنیم كه تحت شرایط فشارهای اقتصادی با مشكل مواجه شود. تاكنون هم موردی گزارش نشده كه تحت تاثیر تحریم برای تامین قطعه مشكل داشته باشیم. 

یعنی هیچ مشكلی ندارید؟ 

خیر، این حرف به معنی این نیست كه هیچ مشكلی وجود نداشته باشد ولی به‌طور كلی برای تامین قطعات تاكنون اتفاق خاصی نیفتاده است. از سوی دیگر حتی برخی شركای خارجی هر روز برای همكاری با ما مشتاق‌تر می‌شوند. آنها می‌خواهند همكاری‌های خود را گسترش دهند. 

در این فضا این اتفاق عجیبی نیست؟ 

بله، برای ما هم عجیب است سایپا چهار شریك خارجی دارد. نیسان، زامیاد، رنو و كیا شركای اصلی ما هستند. از این جمع سه شركت به صورت مستقیم درخواست افزایش سهم شراكت داده‌اند. در فضای تحریم انتظار این است كه حداكثر تنها همكاری‌های قبلی ادامه پیدا كند ولی اكنون آنها درخواست‌های جدیدی هم مطرح می‌كنند. 
خوشبختانه آنها پیشنهادهای جدیدی می‌دهند. همین نشان می‌دهد كه این تحریم‌ها هیچ اثری نداشته است. 

افزایش قیمت را پیش‌بینی نمی‌كنید؟ 

فعلا خیر.