استاد دانشگاه تهران و تحلیلگر مسائل بین الملل معتقد است که استقبال ایران از پیشنهاد راه اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران یک گام مثبت است و باید از آن حمایت کرد .

حدود سه هفته پيش برخی رسانه های آمريکايی از بررسی تاسيس دفتر حافظ منافع آمريکا در ايران خبر داده بودند.

روزنامه آمريکايی واشينگتن پست، گزارش داد آمريکا درصدد است تا زمينه برقراری ارتباط بيشتر با شهروندان ايرانی را فراهم آورد و گشايش دفتر حافظ منافع آمريکا می تواند به درک تحولات ايران کمک کند.

اين روزنامه آمريکايی در ادامه گزارش خود اضافه کرده است ديپلمات های آمريکايی نگرانند در صورت ارائه در خواست رسمی برای گشايش دفتر حافظ منافع در تهران در شرايط کنونی، اين اقدام به مثابه ضعف آمريکا تفسير شود.

محمود احمدی نژاد، رييس جمهوری ايران، روز يکشنبه پس از جلسه هيئت دولت به خبرنگاران گفت:« ايران از پيشنهاد بازگشايی دفتر حافظ منافع آمريکا در تهران استقبال می کند.»

احمدی نژاد با بیان این مطلب افزود که ايران درخواست آمريکا برای بازگشايی دفتر حافظ منافع اين کشور در تهران را بررسی و از هر حرکتی برای گسترش روابط بين ملت ها استقبال می کند.

رييس جمهوری ايران ادامه داد:«هنوز در اين زمينه تقاضای رسمی دريافت نکرده ايم ولی معتقديم توسعه روابط با ملت ها کار درستی است و هر پيشنهادی در اين خصوص قابل بررسی است و از آن استقبال می کنيم.»

منوچهر متکی وزير امور خارجه ايران نيز پيشتر اعلام کرده بود:« گشايش دفتر حافظ منافع آمريکا در ايران قابل بررسی است.»

به گفته مقام های آمريکايی بازگشايی چنين دفتری به معنای رابطه مستقيم سياسی و شناسايی کشورها نيست اما می تواند پلی ارتباطی ميان مردم دو کشور باشد.

از آنجا که آمريکا در ايران دفتر حافظ منافع ندارد، ايرانيانی که قصد سفر به اين کشور را دارند بايد برای دريافت رواديد به کشورهای ديگر خصوصا امارات رفته که خود مسير سفر را برای آنها پيچيده تر می کند.

درهمین حال دکتر داوود هرمیداس باوند استاد روابط بین الملل دانشگاه تهران در ارزیابی خود در مورد راه اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران و استقبال ایران از آن در گفتگو با خبرنگار فرارو گفت:« ایران در آمریکا دفتر حافظ منافع دارد و به ارایه تسهیلات برای کسانیکه قصد سفر به ایران را دارند اقدام می کنند که این بسیار به سهولت برقراری ارتباط میان مردم آمریکا با ایران کمک می کند.»

وی افزود:« اما متقابلا آمریکا در ایران دفتر حافظ منافع ندارد که این مشکلاتی را برای ایرانیانی که قصد سفر به آمریکا به هر دلیلی را دارند ایجاد کرده است.»

باوند ادامه داد:« ایرانیان ناچارند برای دریافت روادید آمریکا هزینه مضاعفی رابرای سفر به کشورهای همسایه بپردازند که همین موضوع مانعی برای سهولت ارتباط مردم ایران با آمریکا شده است.»

برخی از تحليلگران معتقدند که استقبال ايران از بررسی گشايش دفتر حافظ منافع آمریکا، نوعی چراغ سبز توسط تهران بوده است ولی درباره اینکه چقدر واشنگتن دراجرایی آن جدی است ابراز ترديد کرده اند.

در دکتر باوند گفت:« اینکه چقدر آمریکایی ها در ارایه پیشنهاد خود برای راه اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران مصرهستند د مهم نیست چرا که باید گفت وقتی ایران به نوعی از ارایه پیشنهاد ولو اینکه به طور رسمی هم مطرح نشده باشد استقبال می کند مطمئنا به تعدیل موضع فعلی آمریکا کمک خواهد کرد و آنها را به ارایه درخواست رسمی ترغیب می کند و باعث می شود که متقابلا مذاکرات جدیدی دراین باره آغاز کنند.»

وی تاکید کرد:« بنابراین استقبال از پیشنهاد راه اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران یک گام مثبت بود و باید از آن حمایت کرد.»

در حالی استقبال رسمی محمود احمدی نژاد از راه اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران یک گام مثبت ارزیابی می شود که برخی تحلیل گران معتقدند باتوجه به آنکه رسانه های آمریکا منعکس کننده درخواست راه اندازی این دفتر در تهران بوده اند ، این درخواست نمی تواند جنبه واقعی و رسمی داشته باشد و تنها یک مانور رسانه ای است.

در همین مورد دکتر باوند تاکید کرد:« روزنامه هایی مثل واشنگتن پست یا نیویورک تایمز ارتباط نزدیکی با دولت فدرال آمریکا دارند و معمولا اگر خبری را به نقل از مقامات آمریکایی منعکس می کنند بی تردید آن خبر از ارزش و اعتبار بالایی برخوردار است.»

وی افزود:«انعکاس خبر بررسی راه اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران از سوی روزنامه واشنگتن پست می تواند به این معنا باشد که که رایزنی هایی دراین باره حتما صورت گرفته است که این روزنامه به انعکاس آن پرداخته است.»

این تحلیل گر روابط بین المل در ادامه گفت:« اساسا در عرف دیپلماتیک یک مولفه ای وجود دارد به نام «بالون آزمایشی» به این معنا که یک موضوعی از کانال های غیر رسمی انعکاس پیدا می کند تا بازتاب ها آن مورد بررسی قرار گیرد، اگر بازتاب ها مثبت بود زمینه برای پیگیری آن از کانال رسمی فراهم می شود و اگر منفی بود اعلام می شود که این نظر و تحلیل یک رسانه بوده است و دستگاه های ذی ربط ارتباطی با آن نداشته اند.»

وی افزود:« بنابراین می توان گفت که انعکاس خبر راه اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران از طریق روزنامه واشنگتن پست به نوعی یک «بالون آزمایشی» بوده است. اکنون با اعلام پاسخ رسمی تهران به این درخواست ،از لحاظ سیاسی جو مثبتی ایجاد شده برای پیگیری جدی آن ولو اینکه طرف مقابل پیش از آن عزمی در این باره نداشت.»

وی تاکید کرد:« در هرحال پیش بینی می شود واشنگتن با دریافت بازتاب های مثبت این موضوع در آینده ای نزدیک به پیگیری جدی از طریق کانال های رسمی اقدام خواهد کرد.»

باوند در خاتمه در باره اینکه این دفتر از چه جنبه های قابل ارزیابی است گفت:« با توجه به نوع ارتباطی که تهران و واشنگتن در این 29 ساله با یکدیگر داشته اند راه اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران از دو جنبه حائز اهمیت است. نخست آنکه امر رفت و آمد اتباع دو کشور را آسان می کند و دیگر آن که ، مقدمه ای می تواند باشد برای برقراری روابط سیاسی میان دو کشور.