این روزها هر خبری
تکذیب می شود!
28 آبان 1387 ساعت 17:21
فرارو- در جریان اطلاع رسانی و حرفه خبرنگاری گاه پیش می آید که خبری به اشتباه منتشر شود و یا ایرادی داشته باشد. با توجه به سرعت کار خبر این مسئله طبیعی جلوه می کند اما هنگامی که تعداد این اشتباهات زیاد شود و حجم تکذیبیه ها افزایش یابد، باید با دیده تردید نگریست که آیا واقعا اشتباه رخ داده است یا پشت این اشتباهات تعمدی در کار است.
به گزارش فرارو، در طول چند هفته اخیر شاهد اخبار متعددی بودیم که بلافاصله پس از انتشار تکذیب شده اند. با توجه به نزدیک شدن انتخابات ریاست جمهوری و حجم بالای اشتباهات! به راحتی نمی توان گفت که این اخبار غلط صرفا ناشی از سهو حاصله از سرعت امر خبر رسانی باشد.
خبرنگار عزیز خبر را اشتباهی متوجه شده است!
برای تبیین این مسئله که چرا گاهی اوقات اخبار غلط منتشر می شود می توان چند مولفه در نظر گرفت. اولین مسئله ای که به ذهن می رسد این است واقعا خبرنگار خبر را اشتباهی متوجه شده است و یا خبر نامعتبری به دستش رسیده است که بدون اطمینان از صحت و سقمش، آنرا منتشر کرده است.
به عنوان مثال چندی پیش پايگاه اطلاع رساني دفتر حفظ و نشر آثار آيتالله خامنهاي مصاحبه ای با ریاست مجمع تشخیص مصلح نظام منتشر کرده بود که در آن هاشمی رفسنجانی گفته بود:« رهبري وظيفه نظارت بر سند چشم انداز 20 ساله را كه به مجمع تشخيص مصلحت تفويض كرده بودند، پس گرفتهاند. اگر ايشان دوباره بخواهند، مجمع ميتواند براساس الزامات، شاخصها و آييننامههايي كه دارد، نظارت را به طور جدي شروع كند.»
این خبر بلافاصله در فضای رسانه ای و سیاسی کشور بازخورد وسیعی پیدا کرد اما بلافاصله اداره كل روابط عمومي مجمع تشخيص مصلحت نظام در متني با عنوان " توضيح و پوزش در مورد بخشي از پاسخ مكتوب آيتالله هاشمي رفسنجاني در پاسخ به سوالاتي در باره نظارت بر حسن اجراي سند چشمانداز و سياستهاي كلي اصل 44"اعلام كرد: «نظارت تفويضي توسط رهبري معظم انقلاب به مجمع تشخيص مصلحت نظام همچنان به قوت خود باقي بوه و به هيچ وجه پس گرفته نشده است.»
در متن ارسالی روابط عمومی مجمع تشخیص مصلحت نظام آمده بود:« اخيرا آيتالله هاشمي رفسنجاني به سوالات پايگاه اطلاعرساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتالله خامنهاي در مورد چشمانداز جمهوري اسلامي ايران و اصلاح سياستهاي كلي اصل 44 پاسخ مكتوب دادهاند كه متاسفانه در تنظيم نهايي و بازخواني مجدد متن مكتوب مصاحبه، در قسمتي از آن اشتباهي صورت گرفته كه ضمن پوزش از آيتالله هاشمي رفسنجاني، موسسه فرهنگي پژوهشي انقلاب اسلامي و رسانههاي همگاني، جهت تنوير افكار عمومي و خوانندگان محترم آن پايگاه خبري و ديگر رسانهها به اطلاع ميرساند؛ نظارت تفويضي توسط رهبري معظم انقلاب به مجمع تشخيص مصلحت نظام همچنان به قوت خود باقي بوه و به هيچ وجه پس گرفته نشده است؛ لذا اصل جمله ايشان به اين شرح بوده است:
"در واقع وظيفه نظارت بر حسن اجراي سند چشمانداز و سياست هاي كلي اصل 44 توسط مقام معظم رهبري به مجمع تشخيص مصلحت نظام تفويض شده است كه مجمع بر اساس تعيين شاخصها و الزامات و آييننامههايي كه تهيه كرده است نظارت را به طور جدي دنبال مينمايد."»
رابطه مستقیم اخبار مجعول و بازدید بیشتر و ...!
حالت دیگری که برای اخبار اشتباهی و تکذیب شده می توان در نظر گرفت این است که رسانه ای به عمد خبری مجعول منتشر کند. این رسانه ها به راحتی پس از انتشار خبر می توانند با درج تکذیبیه و یا جوابیه خبر، از بار مسئولیت شانه خالی کنند. اما واقعیت این است که معمولا خبر منتشر شده برد بیشتر از جوابیه آن پیدا می کند و در هر حالتی اثر خود را می گذارد. این گونه اعمال معمولا در راستای منحرف کردن افکار عمومی از یک واقعیت و یا تست فضای سیاسی کشور انجام می شود.
چندی پیش برخی از رسانه ها خبری منتشر کردند با این مضمون که میرحسین موسوی اعلام کاندیداتوری خود را به دو ماه دیگر که وضعیت حضور خاتمی در انتخابات قطعی می شود موکول کرد و گفت: «اگر آقای خاتمی کاندیدا نشود در این مورد فکر می کنم. »
پس از انتشار این خبر اما دفتر ميرحسين موسوي در خصوص تاييد اخبار منتشره در زمينه اظهارنظر وي درباره انتخابات رياستجمهوري اعلام كرد: «مهندس ميرحسين موسوي هيچگونه اظهار نظري در مورد انتخابات رياست جمهوري نكرده است.»
با توجه به اینکه در حال حاضر حضور یا عدم حضور محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری در هاله ای از ابهام قرار دارد و از آنجا که عده ای درصددند در صورت عدم حضور خاتمی میر حسین موسوی را برای شرکت در انتخابات ترغیب کنند.
لطفا به این سمت متمایل شوید!
گذشته ار این مسئله گاهی اوقات برخی از جریانات در تلاشند تا با انتشار اخباری از طریق رسانه های خود چیزی را بر شخص یا جریانی تحمیل کنند. و افکار عمومی را از واقعیت منحرف نموده و یا با انتشار خبری تمایل یک شخص را به گزینه ای بیان کنند.
در این راستا، چندی پیش روزنامه وطن امروز به مدیر مسوولی مهرداد بذر پاش، یار آقای احمدی نژاد و رییس کارخانجات خودرو سازی سایپا، در خبری اختصاصی مدعی ملاقات آقایان هاشمی و خاتمی شده بود که در آن، رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام ، آقای خاتمی را به نامزد شدن ترغیب کرده است.
در پی این خبر اما، اداره کل روابط عمومی مجمع تشخیص مصلحت نظام، خبر روزنامه "وطن امروز" در مورد ملاقات سه ساعته ی آقایان خاتمی و هاشمی رفسنجانی برای کاندیداتوری خاتمی را جعلی و کذب محض خوانده است.
اداره کل روابط عمومی مجمع تشخیص مصلحت نظام در نمابری که با سربرگ دفتر رئیس مجمع برای سایت فرارو ارسال کرده، آورده است: «موضع دیدار و داستان سرایی های بعدی آن، متاسفانه خبر خودساخته ی آن نشریه (وطن امروز) است و این کذب محض بوده و از اساس و پایه تکذیب می شود.»
در همین راستا خبرگزاری ایرنا طی خبری گفت:« شنيدهها حاكي از آن است كه علي لاريجاني در نامهاي به رئيس كميسيون اقتصادي مجلس ۱۳محور را به عنوان محورهاي اصلي كاري اين كميسيون تا پايان عمر مجلس هشتم تعيين كرده است.
رئيس مجلس دراين نامه خطاب به مصباحي مقدم خواستار تدوين يك قانون جامع شده كه در نتيجه آن عدالت اقتصادي در كشور حاكم شود.
البته اين نامه نكات جالب ديگري نيز دارد و آن اينكه جدا از غلطهاي تايپي اين نامه، محتواي محور دوازدهم آن در محور سيزدهم تكرار شده است.»
اما در پی انتشار این خبر هیئت رئیسه مجلس چنین نامه ای را تکذیب کرد.
سخنگوی هیئت رئیسه مجلس ارائه نامه از سوی لاریجانی رئیس مجلس به رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس را تکذیب کرد و گفت: «تنها نامه ارسالی از سوی هیئت رئیسه مجلس برنامه تنظیم شده همه کمیسیونها در پی دریافت برنامههای آنان در آغاز به کار مجلس بوده است که برای همه روئسای کمیسیونها ارسال شد .»
محسن کوهکن، با تکذیب خبر ارسال نامه ای از سوی رئیس مجلس به رئیس کمیسیون اقتصادی که خبر آن در یکی از خبرگزاریها منتشر شد، اظهارداشت: «در آغاز دوره مجلس هشتم رئیس مجلس از کمیسیون های تخصصی خواست تا براساس شرح وظایف خود برنامه کاری خود را تدوین و به هیئت رئیسه ارائه دهند.»
برخی مواقع نیز در انتشار چنین اخباری رسانه ها مقصر نیستند بلکه بی اخلاقی سیاسی برخی جریانات و اشخاص باعث می شود که خبر نادرستی انتشار یابد و درنهایت تکذیب شود.
به عنوان مثال روز گذشته منتجبنيا زمان مورد توافق اصلاحطلبان براي مشخص شدن کانديداها را 20 آذرماه اعلام کرد و گفت: «کساني که ميخواهند کانديدا شوند تا اين زمان فرصت دارند. پس از آن که تعداد کانديداي اصلاحطلب مشخص شد، زمان اين است که آنها خود را در معرض عموم قرار دهند و به سفرهاي استاني و شهرستاني بروند و درهمايشها و کنفرانسها شرکت کنند تا مردم با افکار و انديشههاي آنان، آشنا شوند.»
پس از این خبر اما محمد سلامتی دبير کل سازمان مجاهدين انقلاب با رد اظهارات قائممقام حزب اعتماد ملي مبني بر اينکه آخرين مهلت معرفي کانديداهاي اصلاحطلبان 20 آذرماه است،گفت:«اينگونه اظهارات ناشي از بياطلاعي نسبت به محتواي مباحث جبهه اصلاحات است.»
پاره ای مواقع نیز رسانه ها بنا بر وظیفه حرفه ای خود خبر راستی را منتشر می کنند ولی مصلحت بر این است که خبر تکذیب شود!
گذشته از دلایل انجام چنین اعمالی واقعیت این است که انتشار خبر غیر صحیح از سوی رسانه ها در نهایت به ضرر آنهاست و مردم را نسبت به فضای مطبوعاتی کشور بی اعتماد می کند. اعتماد مردم به رسانه ها برگ برنده آنهاست و اگر از بین برود رسانه ها کارکرد خود را از دست می دهند.
