داخلی  »  خبر  »  فرهنگی هنری

فرارو- داوری‌های هشتمین دوره جایزه بنیاد هوشنگ گلشیری پایان یافت و هیأت داوران اعلام كرد این جایزه به دلیل اینكه امسال هیچ برنده‌ای ندارد، برگزار نمی‌شود.
 
جایزه بنیاد هوشنگ گلشیری در چهار بخش «مجموعه داستان»، «رمان»، «مجموعه داستان اول» و «رمان اول» داده می‌شود.
در نامه داوران هشتمین دوره جایزه گلشیری كه در سایت بنیاد گلشیری قرار گرفته است آمده است: «هیچ دلم نمی خواهد نکته هایی که می خواهم به شکلِ گزارشِ روندِ کار هفتمین دورۀ جایزۀ هوشنگ گلشیری با شما در میان بگذارم آغازی تلخ و شکوه آمیز داشته باشد. البته پنهان نمی کنیم که به دلیل هایی که خواهد آمد با چه نگرانی هایی برای تداومِ کار روبه رو هستیم. با این همه، قوتِ جادوئیِ ادبیات را به مدد می گیرم تا بگویم هر چه را از دست بدهیم، آرمان و آرزوهامان از آنِ خودمان است. چه کسی می تواند آن داستان نویسی را که تازه یا دیرزمانی است که به نیروی شگفت انگیز، آفریننده و برانگیزانندۀ نوشتن پی برده مقهور خود سازد؟ راز تداوم کار نویسندگی خلاق در آن اراده ی شکست ناپذیرِ نویسنده است. تا این اراده وجود داشته باشد، کسانی هم یافت می شوند که بخواهند این اراده ورزی را تحسین و پشتیبانی کنند- و در نتیجه بنیادهایی هم باید باشند تا شرایطی را برای چنین دیدارهایی فراهم آورند. فکر کنم با این مقدمه چینی، اکنون، می توانم از دشواری های کار هم بگویم: بسیاری از شما با گوشت و پوست خود وضعیت دشوارِ کسبِ مجوز نشر را حس کرده اید. می دانیم که آنچه انتشار می یابد اندک است. افزون بر همـﮥ پیامدهای این وضع، بنیاد گلشیری برای بررسیِ کتاب ها و انتخاب آثار برجسته با محدودیت بی اندازه ای روبه روست. اگر شرایط همین طور ادامه یابد، شاید دیگر رقابتی درمیان نباشد تا بخواهیم سال آینده مراسمِ جایزه ای برگزار کنیم. اگر وضع نشر ادبیاتِ داستانی تا بعد از نمایشگاه کتاب, یعنی زمانی که معمولا فهرست نهایی را برای نظردهندگان می فرستیم، به همین منوال باشد که امروز می بینیم، شاید اصلا سال آینده خبری از جایزه نباشد. تا جایی که شنیده ایم بسیاری از اساس از خِیرِ دادن اثر به ناشر برای کسبِ مجوز گذشته اند. به علاوه، دیده ایم که برخی از کتاب های واجد شرایط به سبب طولانی شدن زمانِ اعلام وصولِ مجوز اصلا وارد فهرستِ ما نمی شوند و چون ملاک مان صرفا تاریخ و اطلاعات مندرج در شناسنامـﮥ کتاب است در فهرست سال بعد هم جا نمی گیرند. » 

در بیانیه داوران هشتمین دورۀ جایزۀ هوشنگ گلشیری هم آمده است: «ایدۀ انتخاب و معرفی برترین های حوزۀ ادبیات داستانی و ارج گذاری بر آثار خلاقـﮥ تولیدشده در هر سال ایده ای کارساز و مطمئن بوده و هست. دست اندرکاران انتخاب کتاب برتر حوزۀ ادبیات داستانی- با هر عنوان و هر دیدگاه - همواره امیدوار بوده و هستند که با انتخاب و معرفی برترین های هر دوره، بستری مناسب برای رشد و تعالی خلاقیت های ادبی فراهم آید و این خود انگیزه ای شود برای ارتقای سطح کیفی آثار. اما جمع بندی برگزاری دوره های متوالی انتخاب کتاب برتر نشان داده است که: تغییر هر روزۀ قوانین مربوط به نشر کتاب و اتکا به سلیقه های فردی ، سیاست استقرار فرهنگی یک شکل در سطح جامعه از راه اشاعـﮥ ادبیاتی خنثی و عوامانه ، سقوط هر روزۀ شمارگان کتاب ،پایین آمدن رقم خوانندگان ادبیات نخبه ،دسترسی به تکنولوژی ارتباط آسان که سبب شده تا سرعت عکس العمل به شرایط و مسائل روز عرصـﮥ تامل و تعمق را به عقب رانَد و ادبیاتی سطحی و عامیانه را جایگزین ادبیاتی چندلایه و اندیشمندانه کند ،عدم وجود نقد جدی و کارشناسانه ، آسان گیری ناشران در انتخاب کتاب ، فاصله گیری نویسندگانی که سال ها در زمرۀ خلاقان عرصـﮥ ادبیات داستانی بوده اند با جریان های ادبی روز و نویسندگان نسل جدید، در جا زدن در افکار، ایده ها و شکل های عادت شده، و عدم جسارت برای ورود به عرصه های کمتر تجربه شده ، حذف جریان مستمر و مستحکم ادبیات به دلیل شکل گیری این تفکر نادرست در نوآمدگان عرصـﮥ ادبیات داستانی که باید پتانسیل ادبیات جدید را به مثابـﮥ نیروی طغیان و ویرانی گذشته به نفع آینده به کار گرفت و ...
تولید خلاقـﮥ ادبیات داستانی- به مثابـﮥ نخبه ترین شکل نمود فرهنگ روشنگری و روشنفکری- را با نوعی بحران رو در رو کرده است. شکل بیرونی بروز این بحران را می توان در سطح کیفی آثار تولیدشده به خوبی مشاهده کرد. 

با توجه به نکات یاد شده، هیت داوران هشتمین دورۀ جایزۀ هوشنگ گلشیری، کامران بزرگ نیا، محمد چرم شیر، محمود حسینی زاد، نسیم خاکسار، علی خدایی، ناهید طباطبایی، لیلی گلستان، بعد از معرفی نامزدهای مرحلـﮥ اول از جانب گروه کاری جایزۀ بنیاد گلشیری، بررسی و داوری این آثار را آغاز کردند و بنا بر سنت هر ساله، نخست به انتخاب آثار برتر از میان نامزدهای مرحلـﮥ اول پرداختند و این آثار را به گروه کاری جایزه معرفی کردند. اما در گام دوم، هر یک از داوران به بیان دغدغه های خود در زمینـﮥ اُفت کیفیت آثار پرداخت و نگرانی های خود را از این روند نزولی بیان داشت. جمع بندی نظرها بر وجود دو گزینه تاکید داشت: آیا در وضعیت فعلی، ادامـﮥ روند گذشته و تکیه کردن بر این ایده که جایزۀ هوشنگ گلشیری می تواند حامی همین ادبیات موجود باشد گزینه ای منطقی است یا حفظ ملاک ها و عدم عدول از آن ها؟ داوران هشتمین دورۀ جایزه به اتفاق بر تحقق گزینـﮥ دوم پای فشردند و این گزینه را به عنوان راهکار این دورۀ جایزۀ هوشنگ گلشیری انتخاب کردند. 

براساس این تفکر و با توجه به شرایط غریبِ تولیدِ ادبیات داستانی در این دورۀ زمانی، هیئت داوران هیچ یک از آثار معرفی شده در سه بخش «مجموعه داستان»، «مجموعه داستان اول» و «رمان اول» را حائز شرایط دریافت جایزۀ هوشنگ گلشیری ندانست. »