فرارو- انتشار گزارش جدید یونیسف و وزارت بهداشت درباره کودکآزاری نشانه تغییراتی در آمار مربوط به این معضل است. کودکآزاری از مشکلاتی است که به دلیل ضعف شدید زمینههای فرهنگی و لوازم قانونی از وضعیت مناسبی برخوردار نیست.
به گزارش فرارو؛ کودکآزاری عبارت است از هرگونه فعل یا ترک فعلی که باعث آزار روحی و جسمی و ایجاد آثار ماندگار در وجود یک کودک شود، برخی از این آثار میتواند مخفی باشد. بر خلاف تصور رایج حتی ممکن است رفتارهای عادی پدر و مادر نیز به گونهای کودکآزاری به حساب بیاید. بسیاری از تنبیههای عادی و معمولی نیز از این سنخند تنبیه بدنی و تجاوز جنسی به کودک هم از انواع کودکآزاری فیزیکی است.
با این حال بسیاری در ایران وقتی حرف از کودکآزاری میزنند، تنها به آزار جنسی کودکان میپردازند، حال آن که امر فراتر از اینهاست و در صورتی که آموزش صحیحی به والدین داده نشود، ممکن است آنها ناآگاهانه و بدون قصد موجبات آزار کودک خود را، با همان تعریفی که در ابتدا آورده شد، فراهم آورند.
با این حال گزارشی که اخیراً وزرات بهداشت با همکاری صندوق حمایت از کودکان ملل متحد (یونیسف) تهیه نموده است حکایت از تغییر در آمار آزار جنسی کودکان دارد. بر پایه این گزارش 15 درصد از کودکآزاریها، جنبه جنسی دارد که از این آمار حدود 30 درصد به آزار جنسی پسران و بیش از 70 درصد به آزار جنسی دختران اختصاص دارد. این در حالی است که 5 سال پیش، 48 درصد کودکآزاری به پسران و 52 درصد آن به دختران اختصاص داشت.
بر پایه این گزارش 20 درصد آمار کودک آزاری کشور نیز به بهرهکشی اقتصادی مربوط میشود. در کودکآزاری معمولاً نقش اصلی را والدین دارند که در این گزارش همین مسئله تایید شده است و والدین متهمین ردیف اول کودکآزاری خوانده شده اند.
در آمار مربوط به جرایم باید دقت داشت که معمولاً رقم پنهانی که در جرمشناسی از آن به عنوان «آمار سیاه» یاد میشود وجود دارد، این بدان معناست که آمار واقعی کودکآزاری چیزی بیش از رقم اعلام شده است. چنانکه دبیر انجمن کودکان بدسرپرست بهزیستی استان اصفهان اعتقاد دارد: «نبود شاهد، وحشت كودك، مسايل حيثيتی خانواده و آموزش ندادن مربيان و مديران مدارس و دانشآموزان برای آگاهی بخشيدن به كودكان در مقابل كودكآزاريها سبب شده است كه اغلب موارد كودك آزاری پنهان بماند.»
وی میافزاید: «اولين مشكل موجود در گزارش و رسيدگی به پروندههای كودكآزاری ترس برخی مادران از طلاق و ضرب و شتم از سوی همسران و يا ديگران بخصوص خانواده همسر است.»
ریشههای کودکآزاری چیست؟ برخی رشد آمار کودکآزاری را مرتبط با رشد خشونت در جامعه میدانند. با این حال برخی اعتقاد دارند: « كودك آزاران افرادیاند كه از بيماری روانی رنج میبرند و ياخود در دوران كودكی در خانوادهای آشفته زيسته يا مورد سوءرفتار قرار گرفتهاند.»
بسیاری از قضات و کارشناسان دلیل رشد فزاینده معضل کودکآزاری را فقدان گزارش در این زمینه میدانند. یکی از قضات با تاكيد بر اين كه تنها راه مبارزه با اين معضل، گزارش مردمی و اجرای مكرر قانون ويژه مرتبط با كودك آزاری است، افزود: «بايستی علاوه بر حمايتهای حقوقی، كودكان آموزش ببينند و در مورد رفتارهای ناشايست آگاهی يابند.»
شیرین نیرنوری، کارشناس حقوق کودکان یونیسف میگوید: «كودكان از اين نگرانند كه اگر موارد آزار خود را گزارش دهند ممكن است از سوی فرد آزاردهنده دوباره مورد آزار و اذيت قرار بگيرند.» وی با بيان اينكه الگوهای بدرفتاری درباره دختران و پسران متفاوت است، گفت: «پسرها در سنين پايينتر هميشه مورد تنبيه بدنی بيشتری قرار میگيرند اما با دخترها، در سنين پايينتر با ملايمت بيشتری برخورد میشود كه اين وضعيت در سنين بزرگسالی ، بر عكس میشود.»
ایران نیز مانند بسیاری از کشورهای جهان به کنوانسیون حقوق کودک ملحق شده است؛ پس چرا آمار کودکآزاری نگرانکننده است؟ شاید شما هم تبلیغات یک کالا را به خاطر داشته باشید، که مردی عایقهای سقف را در اتاقش گذاشته بود و انتظار داشت که سقف خانه چکه نکند.
به عقیده یک کارشناس حقوقی، ملحق شدن به کنوانسیونهای پیرامون یک معضل تنها راه چاره نیست. تمامی این کنوانسیونها برای اینکه به مرحله اجرا برسند، نیازمند قانونگذاری تکمیلی در قوانین داخلی هستند و پس از آن باید لوازم اجرا فراهم آورده شود: «در حالی که در دیگر نقاط جهان با تصویب کنوانسیون، تازه کار آغاز میشود و تمهیدات لازم برای اجرای آن اندیشیده میشود، حال آنکه کار کنوانسیونهای حقوق بشری در ایران با تصویب در مجلس شورای اسلامی به پایان میرسد.»