داخلی  »  مقاله  »  سياسی

الحيات چاپ انگلستان بررسي مي كند

ايران تا كجا مي تواند روي چين حساب كند؟

کد مطلب : 47474 20 ارديبهشت 1389 ساعت 14:04


فرارو-
روزنامه عربي زبان الحیات چاپ انگلستان در مقاله اي به قلم
"بشیر عبدالفتاح" به بررسي موضع آينده چين در درگيري غرب با ايران بر سر پرونده ي هسته اي پرداخته است.

گزارش سرويس بين الملل فرارو را از اين مقاله بخوانيد:  
 
با پا فشاری نظام تهران بر ادامه تکمیل برنامه هسته ای خود در زمانی که امریکا به شدت در صدد آماده سازی جامعه جهانی برای محاصره و شدت بخشیدن به انزوای ایران است ، در رویارویی قدرت های بزرگ و اسرائیل علیه ایران، چین به منزلۀ اسب قدرتمند در بازی شطرنج عیان شده است؛ اسبی که می تواند در درگیری طولانی مدت و دردآور تهران با قدرت های بزرگ کمک خوبی برای جمهوری اسلامی باشد . 

به نظر می رسد که تحولات پی در پی در بحران هسته ای ایران که چین را نیز در بر گرفته موجب گردیده که ایرانی ها سقف درخواست ها و اتکا به چین را تا اندازه واقعا زیادی کاهش دهند .
 
در ابتدای بحران، چین همچون یک عامل بسیار قدرتمند در بحران هسته ای ایران ظاهر شد و توانست تلاش های امریکا برای بسیج جامعه جهانی جهت تشدید مجازات ها و منزوی ساختن ایران را خنثی سازد . 

چین بر ادامه مذاکرات با نظام تهران تأکید و نسبت به هر گونه تنش افزایی و تحميل مجازات ها بر ايران به شدت مخالفت می کرد ، ولی طی هفته های گذشته ، مسئولان چینی پيام هایی ارسال کردند که نشان از آن دارد آن ها در درگیری با امریکا نمی توانند به خاطر ایران منافع و تفاهم های راهبردی را نادیده بگیرند زیرا ادامه چنین روشی موجب می گردد که آن ها نه فقط نتوانند پیامدهای این موضوع را تحمل کنند، بلکه نتوانند با جامعه جهانی رو در رو شوند . 

موضع یاری رسان چین به ایران بر منافعی استوار بود که امنیت انرژی و امنیت اقتصادی در رأس آن قرار می گرفت . در همین راستا حجم روابط تجاري میان دو کشور در سال جاری به 30 میلیارد دلار رسید و چین 14 درصد از نفت و یازده درصد از گاز خود را از ایران تأمین کرد.

انتظار می رود با توجه به نیاز شدید چین به نفت که در سال های اخیر مصرف روزانه اش بالغ بر 8 میلیون بشکه شده است ، درخواست پكن از ایران بیشتر شود . ایران با دادن روزانه 450 هزار بشکه نفت به چین در رتبۀ اول و پس از آن عربستان سعودی در رتبۀ دوم قرار گرفته است . 

کشور چین برای نفت ایران اهمیت بسیار بالایی قائل است زیرا نفت ایران تحت سلطه غربی ها نیست و با توجه به تحمیل مجازات ها و محاصره اقتصادی، چین می تواند بی درد سر نفت ایران را به مقدار زیاد وارد کند . افزون بر آن ، چین در بخش انرژی ایران سرمایه گذاری های عظیمی کرده و گفته می شود که فقط در بخش پتروشیمی حدود 9 میلیارد دلار سرمایه گذاریداشته است . 

چین در به کارگیری برگ برنده ایران جهت تقویت موضع مذاکره ای خود با امریکا و چانه زنی در مورد مسائل مورد اختلاف به خود تردید راه نمی دهد . 

کشور چین تلاش جدی دارد تا در موارد زیر در مذاکره با امریکا از برگ برنده ایران بیشترین بهره برداری ها را بکند :
 
رقابت اقتصادی ، مسابقه تسلیحاتی ، درگیری بر سر نفوذ در منافع انرژی جهانی ، مسأله تایوان و تبت و پرونده حقوق بشر و دموکراسی در چین . 

چین از یک طرف تلاش می کند که بحران موجودش با واشنگتن تحت تأثیر بحران هسته ای ایران قرار نگیرد و از طرف دیگر ، به شدت سعی می کند که تنش افزایی امریکا و غرب علیه خود را کاهش دهد و نگذارد مقاصد تنش فزایانه غرب در قبال بلند پروازی های هسته ای ایران به منافع اين کشور چین آسيب برساند و مانع ارسال تولیدات نظامی و غیر نظامی این کشور به ايران شود . 

چین تلاش دارد از طریق راضی ساختن واشنگتن به پذیرش راهبری اطمینان بخش ، مقاصد خود را تأمین کند و با این کار در صدد است طوری رفتار نماید که گویی به تهران تعهد می دهد که این کشور مورد تهاجم قرار نخواهد گرفت . 

چین همچنین تلاش دارد وانمود کند برنامه هسته ای ایران صلح آمیز است و به این ترتیب از ترس دیگر کشورها بکاهد و در نهایت ایران را بر آن دارد که از بلند پروازی های هسته ای غیر صلح آمیز احتمالي نیز دست بکشد . 

ولی تلاش چین با چالش های قابل بحثی مواجه خواهد شد که شدت گرفتن فشار اسرائیل بر دولت " باراک اوباما " جهت محدود ساختن بلندپروازی های هسته ای ایران ، برجسته ترین مورد می باشد.

  فشارهای اسرائیل به نتیجه رسیده است زیرا اوباما و گروه کاری اش به شدت تلاش کرده اند که فعالیت چین و حمایتش از ایران را ناکارآمد کنند و چین را وادار ساخته اند که با پیروی از راهبرد دوگانه ، موضع خود را تغییر دهد . 

اعمال فشار امریکا بر چین در موارد زیر می تواند نمود روشنی بیابد :
مسائل تبت و تایوان ، موضوع روابط اقتصادی و تجارت جهانی و گسترش نفوذ نظامی و سیاسی چین در صحنه بین الملل که با توجه به پیشینۀ حقوق بشر به شدت مورد انتقاد امریکا قرار گرفته است . 

بر همین اساس ، واشنگتن در امضای قرار داد جدید فروش جنگ افزار به تایوان در هفته های اخیر تردید نشان نداد . 

باراک اوباما نیز بر استقبال از " دالایی لاما " رهبر معنوی تبت پافشاری کرد و بدین ترتیب درخواست های همتای چینی خود که در ماه نوامبر مطرح ساخته بود را نادیده گرفت . این موضوع خصوصا پس از درگیری های خونینی که در مارس 2008 میلادی در تبت روی داد بسیار با اهمیت است. 

امریکا در برخورد با چین از راهبرد دیگری نیز بهره می جوید : مذاکرات . 

امریکا به چین هشدار داده که اگر تلاش های دیپلماتیک جهت حل و فصل بحران هسته ای ایران به سر انجام نرسد و اسرائیل به تنهایی تهاجم به ایران را عهده دار شود ، منافعش با خطر جدی مواجه خواهد شد.
 
"هیلاری کلینتون" در نیمه ماه گذشته که از کشورهای خلیج [فارس] دیدن کرد به شدت تلاش نمود رهبران آن کشورها را قانع سازد که برای ایجاد تغییر در موضع چین ، روابط خود را از نظر اقتصادی با پکن  بهبود و ارتقا بخشند تا آن کشور از طریق دریافت انرژی مورد نياز از آن ها بتواند با تحریم ها علیه ایران موافقت کند . 

با توجه به موارد فوق ، امید و اعتماد ایرانی ها به واضع چین تا حد زیادی کاهش یافته است و ایرانی ها حتی دیگر نمی توانند این امید را داشته باشند که در صدور قطعنامه چهارم علیه ایران در شورای امنیت ، چین با برگ برنده و تو از آن ها دفاع کند. 

کشور چین تاکنون شش بار از حق وتو بهره جسته است اما در صدور سه قطعنامه قبلی علیه تهران از این حق استفاده نکرد و نکته جالب این جا است که نه فقط وتو نکرد ، بلکه با صدور قطعنامه علیه ایران نه مخالفت کرد و نه مانع تراشی نمود . 

این امر نشان گر آن است که چین هرگز تمایل ندارد به خاطر هر کشور دیگری منافع خود را به خطر اندازد و با کشورهای بزرگ درگیر شود .
 
این امر در وقایع عراق نیز کاملا آشکار شد ، زیرا چین با داشتن روابط اقتصادی بسیار خوب با رژیم سابق عراق هرگز در صدد ناکارآمد کردن تنش فزایی علیه آن کشور برنیامد . 

مواضع چین کاملا روشن ساخت که این کشور هرگز مایل نیست اصول ثابت خود با واشنگتن را زیر پا نهد و همیشه از برخورد با آن کشور که ممکن است منافعش را با خطر مواجه سازد دوری می گزیند. 

مواضع دشوار و پر از پیچیدگی چین موجب شده که هیچ کشوری نتواند کاملا خوش بینانه با آن برخورد کند و ایران با توجه به همه موارد موجود در این قضیه ناچار است که به چین دل ببندد، زیرا چین عضو دائمی شورای امنیت  و از حق وتو برخوردار  است. 

این کشور هم چنان با افزایش سقف مجازات ها علیه ایران در قطعنامه چهارم مخالفت می کند و دست کم مایل نیست که تحریم ها، صادرات نفت و گاز ایران را شامل شود، همان گونه که ایرانی ها به چین به عنوان عامل حیاتی تولیدات مختلف خصوصا در زمانی که کشور های غربی آن کشور را در محاصره بین المللی قرار داده باشند به شدت نیاز دارند زیرا تهران با وجود کشور چین می تواند به کالاهایی که در بازارهای بین المللی وجود دارند و ایران به آن ها دسترسی ندارد، دست یابد.

ارسال اين مطلب به دوستان دريافت فايل مطلب نسخه قابل چاپ
Share/Save/Bookmark
آدرس ايميل :
نظر شما :
نمايش آدرس ايميل شما به سايرين