فرارو؛ زهرا فدایی- هرگاه که حرف و حدیث های جدی در مورد انجام طرح و برنامه ای جدید مطرح می شود، هر زمان که یک سری تحولات بنیادین برای ارگان، سازمان و مجموعه خاصی ضروری می نماید و آن هنگام که گروه، قشر یا رده خاصی از اجتماع سوژه ای برای تغییرات روز می گردند و رویهم رفته هر وقت به مسئله ای زیاد پرداخته می شود، این برداشت به دست می آید که بخشی از فعالیت، بازدهی، اثربخشی و ... در مورد آن مرکز به خصوص و آن افراد ویژه کم و کاستی دارد.
جنجال ها و جهت گیری های پنهان و آشکار در خصوص مسائل مربوط به دانشگاه، بومی سازی مطالب درسی، اساتید و اخیراً اختلاط جنسیتی؛ همه و همه در یک کلام یعنی به نظر مسؤولان امر کُمیت دانشگاه های ایران در بخش هایی لنگ می زند و یا حداقل وضعیت فعلی با حد مطلوب و آرمانیِ تصمیم سازان فاصله ی زیادی دارد.
به موجب همین فاصله بود که یک بار موضوع تفکیک کتابهای درسی و بار دیگر تبعیض جنسیتی در سهمیه کنکور مطرح شد و اینبار فاز جدید وارد بحث جداسازی دانشجویان دختر و پسر شده است.
نظرات موافق و مخالف کارشناسان
بحث های مطرح شده درباره تفکيک جنسيتی در دانشگاه ها بازتاب گسترده يی داشت و بسياری از چهره های فرهنگی کشور نسبت به اين موضوع واکنش نشان دادند.
حجتالاسلام فضلعلی، نماينده ولی فقيه در دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسی که خود مبدع راه اندازی
می گویند شکم گرسنه عاشقی نمی شناسد؛ اما با نگاهی به روی خوش سکه، دانشجويان از اين امر مستثنا هستند. دانشجويانی که حتی گاهی برای تامين شام شبشان محتاج هستند به راحتی عاشق می شوند و به آسانی ازدواج می کنند.
مراکز همسريابی در دانشگاه ها بوده بر این عقیده است که تحصيل دانشجويان دختر و پسر به صورت مختلط در دانشگاه ها باعث به وجود آمدن دوستی هايی می شود که عوارض خطرناکی به دنبال دارد و البته اين عوارض اجتناب ناپذير است زيرا «اگر گوشت را جلوی گربه بيندازی غيرممکن است که گربه گوشت را نخورد.»
سید محمد غروی، عضو جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم، اختلاط دانشجویان مجرد را از عوامل فساد در جامعه می داند که باید برای آن تدبیری اندیشید.
مریم بهروزی، دبیرکل جامعه زینب (س)، جزو مدافعین پر و پا قرص طرح تک جنسیتی کردن دانشگاه هاست و تاکید می کند که این طرح خصلت ارتجاعی ندارد و اجرای آن موجب گسترش حیا و عفاف در جامعه می شود. با این حال بهروزی اجرای این طرح را منوط به وجود شرایط و امکانات لازم می داند.
دکتر محبوبه مباشری، رئیس دانشگاه الزهرا (س) می گوید: «باید ریشه ها را محکم کرد. اگر دانشگاه مختلط را جداسازی کنیم، شرکت ها و ادارات و بقیه اماکن را چه کار کنیم؟ من فکر می کنم باید فرهنگ سازی کنیم که دختر و پسر جوان ما بتوانند در کنار هم و با رعایت حدود درس بخوانند و هیچ مشکلی نیز پیش نیاید، چنان که ما هم درس خواندیم.»
سعدالله نصيری نماينده مجلس شورای اسلامی گفته است: «در اوايل انقلاب و همزمان با انقلاب فرهنگی اين بحث ها از سوی برخی افراد مطرح شد که مسوولان آن زمان اجرای اين طرح را به صلاح نظام آموزشی کشور نديده و اجرا نکردند. به نظر من آن کسانی که به دنبال اين طرح هستند سعی دارند مسائل و مشکلات دانشگاه های کشور را با اين مسائل پيش پا افتاده حل کنند که نه تنها باعث حل مشکلات نمي شود بلکه مشکل جديدی را هم بر سر راه نظام آموزشی کشور قرار می دهد.»
حجت الاسلام انصاری راد، رئيس کميسيون اصل 90 مجلس ششم در رابطه با اختلاط جنسيتی در دانشگاه ها بیان داشته است:
باید ریشه ها را محکم کرد. اگر دانشگاه مختلط را جداسازی کنیم، شرکت ها و ادارات و بقیه اماکن را چه کار کنیم؟
«در جامعه امروز نمی توان بين زن و مرد و دختر و پسر ديواری قرار داد و آنها را از سخن گفتن و ارتباط با هم ممنوع ساخت. به جای جداسازی جنسيتی بايد انسان هايی در جامعه تربيت کنيم که به وظيفه شرعی و اجتماعی خود آگاه باشند و خود را ملزم به رعايت قانون بدانند.»
فاطمه راکعی، دبیر کل جمعيت زنان مسلمان نوانديش نیز می گوید: «نمی دانم چگونه است که وقتی فردی به 18سالگی می رسد همه مجازات های جزایی برای او به عنوان يک فرد بالغ اعمال مي شود اما اين فرد هنوز برای تعيين مسير زندگي خود صلاحيت ندارد و حتی اين شايستگي را ندارد که به همراه جنس مخالف خود در يک کلاس درس بخواند.»
زمینه های ایجاد طرح طرح جدا سازی جنسیتی دانشجویان، تاکنون در دانشگاه امام صادق(ع) اجرا شده است. دانشگاه امام حسین(ع) و الزهرا نیز به صورت تکجنسیتی اداره میشود.
بسیاری بر این عقیده اند که طرح جداسازی دختران و پسران در دانشگاه های کشور از سال های اولیه پس پیروزی انقلاب اسلامی همواره مطرح بوده و هیچ گاه به طور کامل حذف نشده است.
موضوع جداسازی جنسیتی در دانشگاهها با انتشار خبری درباره تصمیم برنامهریزان دانشگاه آزاد اسلامی در قم، برای اختصاص سه روز نخست هفته تحصیلی به دخترها و سه روز دیگر به پسرها مطرح شد. با اعلام راهاندازی دانشگاه دخترانه قم در شهریور ماه سال 86 بار دیگر تحقق این طرح در سراسر دانشگاه های کشور به موضوعی جدی تبدیل گشت.
پس از آنکه وزارت علوم سیاست بومی سازی را در کنکور 87 اعمال کرد، مسئولان دانشگاه پیام نور به دیدار مراجع قم رفتند. در این دیدار برخی از آیات عظام،
بسیاری بر این عقیده اند که طرح جداسازی دختران و پسران در دانشگاه های کشور از سال های اولیه پس پیروزی انقلاب اسلامی همواره مطرح بوده و هیچ گاه به طور کامل حذف نشده است.
سیاست بومی سازی را به نوعی تایید کردند و برای مثال گفتند از این طریق، مشکلات اخلاقی ناشی از مهاجرت دانشجویان حل می شود و همچنین جدا سازی کلاس های درس دانشجویان دختر و پسر را موجب پیشرفت دانشجویان دانستند.
مشکلات پیش رو
اجرای این طرح نیازمند مکان، استاد و بودجه است. اگر 50 دانشجوی دختر و پسر در یک رشته با یک استاد داشته باشیم، می توان 25 نفر آنها را در یک کلاس و 25 نفر دیگر را در کلاسی دیگر قرار داد، حال آن که در بسیاری موارد تعداد دانشجویان دختر حاضر در کلاس بسیار بیشتر از تعداد پسران است و گاه در برخی کلاس ها، خصوصاً در دوره های کاردانی و کارشناسی تنها یک یا دو نفر دانشجوی پسر حضور دارند.
با توجه به تعداد بالای دانشجویان در کشور ما، اساساً تحقق این ایده مستلزم افزایش تعداد ساختمان ها و یا شیفتی شدن دانشگاه ها است و در هر دو صورت نیازمند بودجه و هزینه ای اضافی است.
می گویند شکم گرسنه عاشقی نمی شناسد؛ اما با نگاهی به روی خوش سکه، دانشجويان از اين امر مستثنا هستند. دانشجويانی که حتی گاهی برای تامين شام شبشان محتاج هستند به راحتی عاشق می شوند و به آسانی ازدواج می کنند. این در حالی است که بسیاری ازدواج های دانشجویی را موفق ترین ازدواج ها و زندگی هایشان را با ثبات ترین زندگی ها می دانند.
ایجاد حائل در میان قشر فرهیخته و در حال تحصیل(عالیه) کشور اگر سودهایی داشته باشد حداقل زمینه ای مناسب برای آشنایی افراد که منجر به تشکیل خانواده هایی مستحکم می شود را از بین خواهد برد.
اینجاست که مسؤولان باید دوباره جمع شوند و فکری برای مسئله ازدواج و آشنایی جوانان در محیط سالم نمایند و دوباره مسئله دانشگاه با تمام حرف و حدیث هایش مطرح شود و این بدان معنی است که آن روز هم هنوز کمیت دانشگاه لنگ می زند.
