شانزدهم فروردين 1386 چندین تفنگدار و ملوان ناو جنگي اچ. ام.اس. كورنوال متعلق به نيروي دريايي بريتانيا توسط مرزبانان ساحلي در آبهاي ساحلي ايران در شمال خليج فارس دستگير شدند.
در شرايطي كه جمهوري اسلامي ايران بر اساس نقشهها و اسناد و همچنين اعترافات دستگيرشدگان، ورود غيرقانوني اين افراد به آبهاي متعلق به ايران را نشان داده بود، دولت بريتانيا تاكيد داشت كه اين عده در آبهاي عراق بازداشت شده اند.
گزارش زير مروري است بر رويدادها و تحليلهاي مربوط به اين حادثه در يكمين سالگرد وقوع آن:
ابتدا وزارت دفاع انگليس با انتشار بيانيهاي ضمن تاييد خبر دستگيري اين ملوانان توسط نيروهاي ايران خواستار بازگشت سريع و امن آنها و تجهيزاتشان شد.
در اين بيانيه كه در پايگاه اينترنتي وزارت دفاع منتشر شد، آمده بود:
ما درحال پيگيري سريع اين حادثه با مقامهاي ايراني در بالاترين سطح هستيم و دولت انگليس خواستار بازگشت سريع و امن افراد ما و تجهيزات آنان است .
دومين واكنش دولت كارگري توني بلر به اين حادثه فراخواني سفير ايران در لندن به وزارت خارجه بريتانيا بود.
احزاب مخالف ليبرال دمكرات و محافظه كار نيز با حمايت از موضعگيري صريح در اينباره خواهان آزادي سريع و بيقيد و شرط اين ملوانان دستگير شده توسط ايران شدند.
برخي رسانههاي دست راستي در بريتانيا دستگيري اين نيروها توسط ايران را يك حركت تاكتيكي در رابطه با چالش پرونده برنامه هستهاي توصيف كردند.
در اين ميان ، دستگيري ۱۵عضو نيروي دريايي بريتانيا در آبهاي ايران موجب افزايش سريع بهاي بينالمللي نفت خام شد.
دولت بريتانيا در واكنش به اعلام ايران درباره دستگيري اين عده در آبهاي مرزي خود، ابتدا از ابراز نظر صريح درباره موضوع خودداري كرد و موضوع مسالهاي فني و علمي توصيف كرد، ولي به مرور با تغيير موضع تدريجي خود اصرار كرد كه اين ملوانان در داخل آبهاي عراق به دام افتاده اند.
دولت بلر همچنين تلاش كرد تا مساله را از وضعيت دوجانبه خارج كرده و جامعه بينالمللي را عليه ايران تحريك كند.
اين در حالي بود كه برخي منابع مستقل از جمله سفير سابق لندن در ازبكستان از اقدام ايران در دستگيري ۱۵عضو نيروي دريايي انگليس در خليج فارس دفاع كرده بودند.
كريگ موري اعلام كرد: بر اساس قوانين بينالمللي حكومت ايران حق دارد پرسنل نظامي خارجي را كه وارد آبهاي آن كشور شوند، بازداشت كند.
موري كه مدتي مسوول امور دريايي وزارت خارجه انگليس بود، اعلام كرد:
پرسنل نيروي دريايي انگليس بايد بدانند كه در منطقهاي كه پر از ادعاها و اختلافات مرزي است ، بايد محدوده فعاليت خود را در ۱۲مايلي مرزهاي تعيين شده كشورهاي ديگر قرار دهند.
موري اضافه كرد: از نظر حقوق بينالملل ، ملوانان انگليسي تنها در صورت بروز خطرات تروريستي ، كشف فعاليت دزدان دريايي و يا فعاليت تاجران
دولت بريتانيا در واكنش به اعلام ايران درباره دستگيري اين عده در آبهاي مرزي خود، ابتدا از ابراز نظر صريح درباره موضوع خودداري كرد و موضوع مسالهاي فني و علمي توصيف كرد، ولي به مرور با تغيير موضع تدريجي خود اصرار كرد كه اين ملوانان در داخل آبهاي عراق به دام افتاده اند.
برده حق ورود به آبهاي ايران را دارند، ولي در زمان دستگيري آنان ، هيچ يك از موارد مذكور رخ نداده بود.
در روزهاي اوليه اعلام دستگيري ملوانان ، مارگارت بكت وزير خارجه بريتانيا چند بار با منوچهر متكي همتاي ايراني خود تماس تلفني برقرار و خواستار آزادي سريع نظاميان كشورش شد.
در اين مرحله به نظر ميرسيد كه مانند گفته سخنگوي نخست وزيري بريتانيا، لندن تمايلي به افزايش تنش با ايران ندارد.
اين در حالي بود كه بلر گفته بود: اگر تلاشهاي ديپلماتيك به آزادي اين افراد منجر نشود، مرحلهاي متفاوت از تلاشها براي آزادي آنان آغاز خواهد شد.
بلر در حالي از استفاده از فشار جامعه بينالمللي عليه ايران سخن مي گفت كه انديشمنداني چون مكس هستينگ در تحليلهاي خود هشدار ميدادند كه كم اعتنايي جامعه بينالملل در دستگيري ملوانان نشاندهنده ابعاد شكست جهاني اقتدار اخلاقي لندن در مساله عراق است .
در فاصله كوتاهي پس از اعلام اسامي نظاميان بريتانيايي دستگير شده در ايران ، بسياري از رسانههاي خبري به انتشار جزييات خصوصي زندگي آنان پرداختند، امري كه با اعتراض خانوادههاي اين عده به ويژه خانواده في ترني تنها زن نظامي دستگير شده مواجه شد.
پنج روز پس از دستگيري ۱۵ملوان بريتانيايي در آبهاي مرزي ايران ، وزارت دفاع بريتانيا اعلام كرد، شواهد حاكي از حضور ملوانان اين كشور در آبهاي ساحلي عراق در خليج فارس هنگام دستگيري آنان توسط نيروهاي ايراني را منتشر ميكند.
اين وزارتخانه مدعي شد مدارك ماهوارهاي و سامانه مكان ياب جهاني جي.پي.اس اثباتكننده فعاليت نيروهاي آن در آبهاي سرزميني عراق را در اختيار دارد.
در همين ارتباط وزارت دفاع بريتانيا در ادعايي ديگر اعلام كرد، ايران در دو نوبت اقدام به ارايه دو نقشه متناقض از وضعيت نيروهاي بازداشت شده در خليج فارس كرده است .
دريابان چارلز استايل معاون ستاد كل نيروهاي مسلح انگليس عنوان كرد:
نقشه اول ايران ، موضع بريتانيا درباره حضور نيروهاي آن كشور در آبهاي ساحلي عراق را تاييد ميكرد، ولي ايران در دومين نقشه ، اطلاعاتي متناقض را ارائه كرد كه حضور ملوانان در آبهاي ايران را نشان ميداد.
پس از گذشت پنج روز از ماجرا، دولت بلر كه از حل مشكل از طريق چانه زني خاموش و ديپلماسي آرام نااميد شده بود، تغيير موضع داده و از باب زور و فشار وارد شد.
نخست وزير بريتانيا در اجراي فاز جديد سياست خود در برخورد با مساله ملوانان و تفنگداران دستگير شده گفت ، زمان افزايش فشار ديپلماتيك ايران براي آزادي اين نيروها فرا رسيده است .
در ادامه اين سياست ، بكت نيز تعليق روابط سياسي رسمي تهران و لندن تا زمان حل مساله دستگيري ملوانان را اعلام كرد.
با ادامه بحران و با وجود درخواست خانوادههاي نظاميان دستگير شده بريتانيايي در آبهاي ايران از رسانهها مبني بر عدم انتشار مطالب مرتبط با زندگي خصوصي آنان و تجسس در محل اقامتشان ، روزنامههاي جنجالي در جهت جلب مشتري همچنان به اين كار ادامه ميدادند.
رسانههاي جمعي گمانه زنيهاي مختلفي از احتمال ميانجي گري شخصيتهاي مسلمان داراي روابط حسنه با دو طرف ، براي حل و فصل ماجرا ميكردند كه در آن ميان نام مقامات رسمي تركيه و عبدالعزيز حكيم رهبر مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق بيش از ديگران مطرح ميشد.
كمتر از يك هفته پس از آغاز ماجرا، با انتشار نخستين نامه تنها زن عضو گروه نظاميان دستگير شده بريتانيايي در ايران به خانوادهاش ، تبليغات مربوط
بلر در حالي از استفاده از فشار جامعه بينالمللي عليه ايران سخن مي گفت كه انديشمنداني چون مكس هستينگ در تحليلهاي خود هشدار ميدادند كه كم اعتنايي جامعه بينالملل در دستگيري ملوانان نشاندهنده ابعاد شكست جهاني اقتدار اخلاقي لندن در مساله عراق است .
به شايعه بدرفتاري با آنان در ايران نيز خنثي شد.
ترني ۲۶ساله در نامهاي به والدين خود نوشت ، از بابت ورود غير قانوني به آبهاي سرزميني ايران در نامهاي ديگر از مردم ايران عذرخواهي كرده است .
اين عضو نيروي دريايي بريتانيا در نامه خود تاكيد كرد: ميخواهم بدانيد حالم خوب است و به خوبي از من مراقبت ميشود ...، رفتار افراد دوستانه و مهمان نوازانه ، بسيار گرم و مهربانانه است .
ترني در نامهاش افزود: اي كاش ما وارد آبهاي ايران نميشديم ، در اين صورت اكنون در كنار شما بودم . بسيار متاسفم كه اين كار را انجام داديم و ميدانم در غير اينصورت ، اين جا نبوديم . من نامهاي به مردم ايران نوشته ام از ورود به آبهاي آنها عذرخواهي كرده ام .
ملوان زن بريتانيايي سپس دو نامه ديگر نيز خطاب به سياستمداران و مردم كشورش نوشت و طي آن دولت بلر را درباره سياستهاي خاورميانهاي و جنگ عراق به چالش كشيد.
ترني در نامه دوم خود خطاب به نمايندگان پارلمان بر نقض حريم سرزميني ايران توسط نيروهاي بريتانيايي تاكيد كرد.
يك هفته پس از بروز حادثه و همزمان با تندتر شدن لحن لندن ، شماري از كارشناسان مسايل ايران ، از جمله ريچارد دالتون سفير سابق بريتانيا در تهران خواستار كاهش تبليغات رسانهاي و روي آوردن دو كشور به ديپلماسي پشت پرده براي عبور از بحران جاري شدند.
دالتون كه نخستين مورد تجاوز نيروهاي كشورش به حريم آبهاي ايران در زمان سفارت وي در تهران صورت گرفت ، دستگيري اخير را ناشي از مسايل داخلي در ايران توصيف كرد.
جك استراو وزير خارجه سابق نيز كه در زمان رياست وي بر وزارت خارجه نخستين بحران ناشي از نقض حريم سرزميني آبهاي ايران توسط نيروهاي كشورش روي داد گفت : به نظر من ورود ميانجي گران خارجي وضعيت را دشوارتر ميكند اظهارات اين وزير خارجه سابق بريتانيا انتقادي غير مستقيم از اقدام دولت اين كشور در استفاده از سازمان ملل براي صدور بيانيهاي غير الزام آور در محكوميت دستگيري ملوانان كشورش توسط ايران بود.
از سوي ديگر، گروههاي ضد جنگ عراق در بريتانيا نيز دستگيري نظاميان اين كشور توسط مرزبانان ايراني در خليج فارس را از پيامدهاي جنگ غيرقانوني عراق توصيف كرده و خواستار خروج كامل نيروهاي بريتانيايي از عراق شدند.
در يكي از بيانيههاي منتشر شده از سوي ائتلاف جنگ را متوقف كنيد چنين ذكر شده بود: راه حل مساله پيش آمده تنش زدايي ، متعهد شدن به حل صلح آميز مساله و احترام گذاشتن به حق حاكميت ايران است .
با گذشت نه روز از بحران دستگيري ملوانان بريتانيايي در ايران ، لندن همچنان در سردرگمي چگونگي برخورد با تهران به سر ميبرد.
در محافل سياسي و رسانهاي بريتانيا چهار گزينه شامل راهكار ديپلماتيك ، تحريم اقتصادي ، بستن تنگه هرمز و ماجراجويي نظامي عليه ايران مورد بررسي قرار ميگرفت .
هر يك از اين گزينهها هواداراني داشتند و مخالفاني، ولي دولت بلر همچنان بر سياست موازي و هم زمان بر سياست تداوم اعمال فشار بينالمللي و مذاكره ديپلماتيك تاكيد داشت .
در اين فاصله ملوانان بريتانيايي يكي پس از ديگري چه به صورت انفرادي و چه به صورت گروهي با حضور در رسانههاي تصويري ايران از سياستهاي لندن انتقاد كرده و بر حقانيت مواضع تهران در برخورد با آنان تاكيد ميكردند.
دولت بريتانيا نيز اصرار ميكرد كه اين اظهارات تحت فشار بيان شده و فاقد اعتبار است .
روز سه شنبه چهارده فروردين ، دكتر علي لاريجاني دبير وقت
با ادامه بحران و با وجود درخواست خانوادههاي نظاميان دستگير شده بريتانيايي در آبهاي ايران از رسانهها مبني بر عدم انتشار مطالب مرتبط با زندگي خصوصي آنان و تجسس در محل اقامتشان ، روزنامههاي جنجالي در جهت جلب مشتري همچنان به اين كار ادامه ميدادند.
شوراي عالي امنيت ملي ايران در گفت وگوي زنده با شبكه چهار تلويزيون بريتانيا امكان حل سريع مساله ملوانان دستگير شده را مطرح كرد.
سرانجام پانزده ملوان و تفنگدار نيروي دريايي ارتش انگليس ظهر روز ۱۶ فروردين و يك روز پس از اعلام عفو توسط رييس جمهوري ايران ، از تهران وارد فرودگاه هيثرو در غرب لندن شدند.
منابع محلي به نقل از وزارت دفاع انگليس اعلام كردند، دسترسي رسانهها و خانواده آنان به نظاميان آزاد شده تا چند هفته ممنوع است .
به گفته كارشناسان ، اين افراد در مدت ياد شده در دورههاي توجيهي و جلسات كسب اطلاعات توسط ماموران دستگاههاي امنيتي ارتش شركت كردند. با اين وجود، خانوادههاي ۱۵نظامي آزاد شده امكان تماس محدود و تحت نظارت با فرزندان خود را داشتند.
با وجود آزادي ملوانان بريتانيايي ، چالش بين تهران و لندن به سادگي و سريع فروكش نكرد.
در شرايطي كه رسانههاي ايراني از عذرخواهي رسمي لندن از ورود نظاميان آن كشور به آبهاي ايران خبر داده بودند، دولت كارگري بلر عذرخواهي از ايران براي آزادسازي ۱۵ملوان و تفنگدار نيروي دريايي خود را تكذيب كرد.
يكي از تبعات آزادي ملوانان بريتانيايي ثابت كردن خلاف بودن ادعاهاي نيروهاي تندروي نو محافظه كار غربي درباره مذاكره ناپذير بودن ايران در عرصه بينالمللي بود.
براي نمونه ، لرد نورمن لمون وزير دارايي سابق بريتانيا و رييس اتاق بازرگاني ايران و بريتانيا، حل مسالمت آميز مساله نظاميان كشورش را دليلي بر اشتباه تفكر جنگ طلبان آمريكايي اعلام كرد كه با شعار تغيير حكومت ، مدعي بيفايده بودن گفت وگو با ايران هستند.
لرد لمون اعلام كرد: ايرانيان كاملا حق دارند كه درباره مرزهاي خود بسيار حساس بوده و از بابت ورود غير قانوني به قلمرو خود احساس نگراني كنند.
در يك افشاگري ديرهنگام اما حساب شده ، شبكه تلويزيوني اسكاي نيوز بلافاصله پس از ورود نظاميان آزاد شده به خاك بريتانيا با انتشار يك گزارش تصويري خبري كه اندكي قبل از دستگيري آنان تهيه شده بود، با استناد به گفته سروان كريس اير فرمانده نظاميان بريتانيايي مستقر در آبهاي مرزي منطقه خليج فارس از جاسوسي بودن ماهيت عمليات ناو اچ .ام .اس . كورنوال و جمع آوري اطلاعات درباره ايران خبر داد.
با وجود تلاش دولت بريتانيا براي بهره برداري تبليغاتي از ماجراي دستگيري ملوانان ، اين مساله انعكاس نامطلوبي در افكار عمومي آن كشور داشت .
پنهان كاري دولت بلر در مذاكره با تهران ، تنها گذاشته شدن لندن توسط واشنگتن در اين حادثه و نمايش قدرت ايران با دستگيري اين افراد نمونه هايي از اظهارات مردم در رسانههاي جمعي در واكنش به حادثه ملوانان بود.
مخالفان سياستهاي جنگطلبانه لندن و واشنگتن معتقد بودند: اگر ايران با ربودن نظاميان انگليسي قوانين بينالمللي را نقض كرده ، انگليس و آمريكا مدتها قبل با اشغال عراق اين قوانين را زير پا گذاشته و نظاميان انگليسي تاوان حماقت دولت خود در مشاركت در اشغال عراق را ميدهند.
مخالفان دولت بلر تاكيد داشتند: آزادي زندانيان بريتانيايي بايد درس خوبي براي بلر در رفتار محترمانه و گفت وگوي بيشتر با ايران باشد زيرا ايرانيها به خوبي ماجرا را اداره كرده و از تهديد و ارعاب آمريكا و انگليس نترسيدند.
تنها دو روز پس از آزادي ملوانان و به دنبال حضور آنان در قرنطينه و جلسات مخفي توجيهي ، ناگهان برخي از آنان با پس گرفتن اظهارات قبلي خود ادعا كردند كه هرگز وارد آبهاي ايران نشده
سرانجام پانزده ملوان و تفنگدار نيروي دريايي ارتش انگليس ظهر روز ۱۶ فروردين و يك روز پس از اعلام عفو توسط رييس جمهوري ايران ، از تهران وارد فرودگاه هيثرو در غرب لندن شدند.
و اظهارات قبلي را تحت فشار ماموران ايراني بيان كرده اند.
شش نفر از اين نظاميان در نشستي مطبوعاتي در يك پايگاه هوايي در جنوب غرب انگليس همچنين مدعي شدند، تحت فشار و به اجبار به نقض حريم آبي ايران اعتراف كرده بودند.
در ابتداي اين برنامه كه در مركز نظامي چيونر در استان دوون برگزار شد، سروان كريس اير و سروان فليكس كارمن به نيابت از گروه آزاد شده ، بيانيهاي را به صورت مشترك قرائت كردند.
در اين بيانيه رفتار نيروهاي ايراني هنگام دستگيري آنان خصمانه و نا پايدار توصيف و ادعا شد كه نيروهاي بريتانيايي با چشمان و دستان بسته در سلولهاي كوچك انفرادي محبوس شده و از آنان در مواردي بازجويي شده بود.
به گفته اين نظاميان ، نيروهاي ايران به صورت برنامه ريزي شده و با تجهيزات كامل آنها را محاصره كردند و در صورت مقاومت ، آماده درگيري مسلحانه بودند.
سروان كارمن كه در گزارش تلويزيون اسكاي نيوز به جاسوسي از تحركات نيروهاي ايراني در منطقه اعتراف كرده بود، با قرائت بخشي از اين بيانيه گفت : هنگام بازداشت ، دو گزينه به ما ارايه شد كه يكي پذيرش (ورود به آبهاي ايران ) و بازگشت سريع بود و ديگري عدم پذيرش و تحمل ۷سال زندان بود.
سروان اير نيز در توصيف علت عدم درگيري با نيروهاي ايراني گفت : ايران دشمن ما نيست و ما با آن در حال جنگ نيستيم . وقتي از قصد واقعي آنها آگاه شديم ، دير شده بود و هر تلاشي منجر به تلفات سنگين و حادثه عمده بين المللي ميشد.
به محض ورود ملوانان و تفنگداران بريتانيايي به كشورشان ، سوء استفاده تبليغاتي از آنان نيز آغاز شد و طبيعي بود كه در اين بازي تبليغاتي خود آنان نيز در دام سودجويي گرفتار شوند.
در اين ميان موقعيت خانم ترني به دليل آن كه تنها زن عضو گروه بود از بقيه متمايز بود. وي توانست با عقد قراردادي كلان با يكي از روزنامههاي جنجالي و يك شبكه تلويزيوني امتياز انتشار خاطراتش را به فروش برساند.
وزارت دفاع بريتانيا نيز در يك اقدام حيرت انگيز و بينظير و با نيت استفاده تبليغاتي عليه ايران ، اجازه انتشار اين خاطرات و سودجويي ترني را داد.
اين تصميم به نحو شديدي خلاف پيش بيني لندن عمل كرد و ضمن تبديل شدن به يك رسوايي عمومي تا آستانه بركناري يا استعفاي دز براون وزير دفاع بريتانيا ابعاد آن شدت گرفت .
منتقدان صدور اجازه فروش خاطرات توسط نظاميان دستگير شده معتقد بودند:
بسياري از پرسنل ارتش از اين تصميم شگفت زده شده اند.
اين مساله كه سربازان بتوانند در صورت دستگيري به درآمدي برابر با چند سال حقوق دست يابند، در حالي كه در صورت دستگير نشدن و انجام وظايف معمول خود از چنين درآمدي محروم خواهند شد، بسيار عجيب است .
يكي از فرماندهان نظامي بريتانيا در اينباره گفت : در حالي كه نظاميان آزاد شده مبالغ كلاني را به خاطر چاپ خاطرات خود دريافت خواهند كرد، جنازه شش سرباز انگليسي در حال بازگشت از عراق است و خانوادههاي اين سربازان كشته شده مبالغ زيادي دريافت نميكنند.
همزمان با اين اخبار، اظهار نظرهايي نيز در مخالفت با اعزام زنان ارتشي داراي فرزند به مناطق جنگي انتشار يافت .
چند نظامي بريتانيايي با اشاره به ارقام بالاي مطرح شده براي فروش خاطرات بازداشتشدگان آزاد شده به كنايه ميگفتند: حاضريم با نصف اين مبلغ هم اسير ايران شويم .
مساله
از سوي ديگر دولت بريتانيا كه قبلا از ضرورت شفافسازي در ماجراي دستگيري اعضاي نيروري دريايي خود خبر داده بود، دو هفته پس از آزادي آنان اعلام كرد كه تمام اطلاعات مربوط به دستگيري نظاميانش را منتشر نميكند.
جنجال بر سر انتشار خاطرات نظاميان يكي از تبعات اين حادثه بود.
ده روز پس از آزادي ملوانان ، وزارت دفاع بريتانيا از بازبيني قوانين عملياتي نيروي دريايي خود در خليج فارس خبر داد.
نيروي دريايي بريتانيا براي اين منظور، يك كميته تحقيق را براي بررسي شرايط منجر به دستگيري ۱۵نظامي انگليسي توسط نيروهاي ايراني در شمال خليج عربي تشكيل داد.
از سوي ديگر دولت بريتانيا كه قبلا از ضرورت شفافسازي در ماجراي دستگيري اعضاي نيروري دريايي خود خبر داده بود، دو هفته پس از آزادي آنان اعلام كرد كه تمام اطلاعات مربوط به دستگيري نظاميانش را منتشر نميكند.
درست يك ماه پس از دستگيري اين افراد در آبهاي مرزي ايران ، دولت لندن از آغاز يك تحقيق مستقل درباره اين موضوع به رياست سپهبد دريايي بازنشسته راب فولتون خبر داد.
جنبههاي عملياتي حادثه دستگيري نظاميان بريتانيايي از قبيل بررسي خطرات و تهديدها، برنامه ريزي راهبردي و عملياتي ، تصميمات تاكتيكي ، قوانين درگيري ، آموزش ، تجهيزات و منابع موضوعات مورد بررسي در اين تحقيق تفصيلي بود.
روز ۲۹خرداد، وزارت دفاع بريتانيا نتايج دو گزارش درباره دستگيري و آزادي ۱۵تفنگدار و ملوان نيروي دريايي اين كشور توسط مرزبانان ايراني را به خبرنگاران ارايه كرد.
فولتون در گزارش خود ادعا كرد كه دستگيري ۱۵نظامي انگليسي در ۲۳مارس (سوم فروردين ) گروگانگيري بوده و در داخل آبهاي عراق صورت گرفته است .
فولتون همچنين گفت كه در مساله اعطاي مجوز به نظاميان آزاد شده براي فروش خاطرات خود اشتباهي جدي صورت گرفته و در اين اشتباه تمام وزارت دفاع انگليس و نه فرد خاصي مقصر است .
به گفته اين سخنگو، حادثه ۲۳مارس روزي بد براي ارتش بريتانيا بود اما خدشهاي به تاريخ ۴۰۰ساله نظامي آن وارد نكرد.
وي اعلام كرد كه به دنبال انتشار گزارش فولتون ، دولت و وزارت دفاع چند رهنمود براي جلوگيري از تكرار حوادث احتمالي پيشنهاد كرده كه به زودي اجرايي خواهد شد.
در يك گزارش ديگر كه توسط توني هال چهره شناخته شده رسانه اي بريتانيا و مدير سابق اخبار بي.بي .سي تهيه شد، از پوشش رسانه اي دستگيري و آزادي نظاميان بريتانيا در ايران انتقاد و از آن با عبارت سونامي رسانهاي ياد كرد كه بايد بهتر مديريت ميشد.
به گفته هال ، افكار عمومي و طبقات مختلف جامعه بريتانيا به شدت از فروش خاطرات نظاميان زنداني و از صدور مجوز دولتي براي آن خشمگين و آزرده شدند.
تهيهكننده گزارش افزود: از زمان آزادي نظاميان زنداني توسط ايران به بعد، وزارت دفاع نتوانست مديريت بحران كرده و اغتشاش رسانهاي ، عملا بخش روابط عمومي وزارت دفاع را فلج ساخت .
هال همچنين گفت ، ناكارآمدي دولت بريتانيا در مديريت بحران ملوانان منجر شد كه اين حادثه به جاي تبديل شدن به يك موفقيت براي اين كشور به يك هرج و مرج و سونامي رسانهاي تبديل و اختيار آن از دست دفتر نخست وزيري و ارتش خارج شود.
انتشار اين دو گزارش پايان ماجراي بررسي مساله دستگيري ملوانان بريتانيايي در آبهاي ايران نبود.
در آستانه نهمين ماه از دستگيري اين افراد نيز گزارش كميسيون دفاعي مجلس عوام بريتانيا در اينباره منتشر شد.
در نه ماهي كه از وقوع اين رويداد ميگشت ، كميسيون امور خارجي پارلمان يك گزارش و وزارت دفاع دو گزارش در ارتباط با آن تهيه و منتشر كردند كه متن موارد انتشار يافته توسط دولت محرمانه اعلام شده بودند.