پسران و دخترانتان خارج از فرماندهی شما هستند

باب ديلن، در آهنگ «دورانی که در حال تغيير است» اين شعار را خطاب به والدین سر داد که «پسران و دخترانتان خارج از فرماندهی شما هستند.»

شورش ماه مه فرانسه در دو مرحله اتفاق افتاد. در مرحله اول، اعتراض ها پس از آن آغاز شد که دانشگاه نانتر پاريس از سوی مسئولان و پس از دو ماه درگيری ميان دانشجويان با هئيت مديره آن تعطيل شد.

اين اقدام که روز دوم ماه مه رخ داد واکنش دانشجويان را در دانشگاه سوربن برانگيخت و زمانی که پليس به مداخله پرداخت، ناگهان موجی از شورش های دانشجویی به راه افتاد و به فاصله کمی به سراسر پاریس کشیده شد.

ضعف دولت ژنرال دوگل در برخورد با این اعتراض ها سبب گسترش دامنه آن به دیگر نقاط فرانسه شد و در مرحله دوم که از اواسط ماه مه آغاز شد، حرکت جنبش دانشجویی تبدیل به یک شورش همگانی شد.

کارگران، زنان، معلمان، دانش آموزان و روشنفکران به جنبش اعتراضی دانشجويان پيوستند و اعتصابات کارگری که در هفته آخر ماه مه با شرکت ده ميليون نفر برگزار شد، فرانسه را به زانو درآورد.

کارخانه ها اشغال شدند و دانشجويان ساختمان های دولتی را به تصرف در آوردند. آشوب های خيابانی به سرعت اوج گرفت و خيابان های پاريس سنگربندی شدند. ژنرال دو گل، «قهرمان جنگ» که اينک در مصاف با يک جنبش عظيم اجتماعی قرار گفته بود اعلام کرد که «ديکتاتوری کمونيستی» فرانسه را تهديد می کند.

وی سپس مجلس را منحل و دستور برگزاری انتخابات را در ماه ژوئن صادر کرد. رييس جمهوری فرانسه همچنين گفت که کارها بايد از سر گرفته شوند و گرنه «دولت اضطراری» اعلام خواهد شد و از زور برای سرکوب استفاده خواهد کرد.

کمی بعد، تانک ها در اطراف پاريس مستقر شدند و نيروهای ارتش نيز به حال آماده باش در آمدند. با سرکوب خشونت بار تظاهرات و اعتراض های دانشجویی، جنبش مه ۱۹۶۸ به همان تندی که اوج گرفته بود فروکش کرد ولی تاثير بسيار زيادی بر زندگی اجتماعی و مدرنيزاسيون در فرانسه گذاشت.

اعتراض های این سال تنها به فرانسه محدود نماند و خوابگاه های کاليفرنيا تا دانشگاه های شرق دور و گروه های ضد کمونيستی در دیوار آهنین اروپای شرقی و به ویژه در «بهار پراگ» را در نورديد و به موجی دامنه دار تبديل شد. تحولات دهه ۱۹۶۰ که با حمايت دانشجويان آمريکايی از جنبش حقوق مدنی، عشق آزاد، تظاهرات عليه جنگ ويتنام و آهنگ های اعتراضی تعريف می شد دنيای تازه ای را روايت می کرد که برای پيشينيان نوعی تابو شکنی و به هم ريختن دنيای قديم بود.